Üç boyutlu dolgu duvarlı betonarme çerçeve davranışının deprem simülatörü ile incelenmesi

Genel bir yaklaşım olarak, tasarlanacak bir binada var olan dolgu duvarlar, taşıyıcı sistemin bir parçası olarak görülmemekte, sadece yük olarak ele alınmaktadır. Yapının tasarım ve analizinde dikkate alınmayan dolgu duvarların katlar arasında ani değişimi, kat rijitliklerini değiştirmektedir. Yapıda oluşan rijitlik değişimleri, yumuşak kat düzensizliğini oluşturmaktadır. Yumuşak katın bulunduğu yapılar deprem etkisinde ciddi hasar görmekte ve yıkılabilmektedir. Yapıda oluşan ani rijitlik değişimlerinin belirlenmesi ve gerekli düzeltici önlemlerin alınması gerçekçi bir yaklaşım olacaktır. Bu tez çalışmasında, dolgu duvar etkisiyle yapı kat aralarında oluşacak ani rijitlik değişiminin ve dolgu duvarlı yapıların deprem davranışlarının sarsma tablası deneyi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Deneylerde referans, sık etriyeli ve izolatörlü yapılar olmak üzere üç grup ele alınmıştır. Tüm gruplarda tek açıklıklı, iki katlı, 1/3 ölçekli betonarme yapılar kullanılmıştır. Referans yapı olarak isimlendirilen birinci grupta, katlarda hangi durumda ani rijitlik değişiminin oluştuğu gösterilmiştir. İkinci ve üçüncü grupta, katlarda oluşan ani rijitlik değişiminin önlenebilmesi için önerilen, sık etriyeli ve izolatörlü yapı ele alınmıştır. Her grup için üç deney gerçekleştirilmiştir. Birinci deneyde binanın tüm katları duvarsız, ikinci deneyde alt kat duvarsız üst kat dolgu duvarlı, sonuncu deneyde ise tüm katlar dolgu duvarlı olarak ele alınmıştır. Her grupta öncelikle benzeştirilmiş deprem yükü etkisinde göreceli ötelenmeler bulunmuştur. Göreceli ötelenmeler sayesinde, alt katı duvarsız referans yapıda ani rijitlik değişimine rastlanmış, sık etriyeli ve izolatörlü yapıların katlarda oluşan ani rijitlik değişimini azalttığı görülmüştür. Referans, sık etriyeli ve izolatörlü yapıların rijitlik, dayanım, deplasman yapma yetenekleri ve enerji yutma kapasiteleri belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yumuşak kat, Dolgu duvarlı çerçeve, Deprem simülatörü, Kauçuk deprem izolatörü, Deplasman yapma yeteneği, Enerji yutma kapasitesi.