Üç fazlı AC-DC dönüştürücülerde güç faktörünün düzeltilmesi

ÖZET Bu çalışmada şebekeden çekilen akımın aktif olarak şekillendirilmesi için kullanılan üç fazlı çeşitli doğrultucu devreleri incelenmiştir. Bu devreler çıkış gerilimi ve çıkış gücü gereksinimlerine göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Bu incelemelerde devrelerin topolojileri, çalışma prensipleri, klasik yöntemlere göre farklılıkları ile simülasyon ve deneysel sonuçlar belirtilmiştir. İlk bölümde tezin ikinci ve üçüncü bölümünde incelenecek olan yüksek güç faktörü özelliği olan üç fazlı ac-dc konverterlerin sınıflandırılması yapılmıştır. Temel olarak tek yönlü ve iki yönlü güç akışı ile bu konverteler iki başlıkta toplanmıştır. Daha sonra bunlar kendi aralarında yükseltici (boost), düşürücü (buck), yükseltici-düşürücü (boost-buck), çok seviyeli (multilevel) ve çok darbeli (multipulse) konverterler olarak beş kışıma ayrılmıştır. Herbir konverter tipi ile genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde tek yönlü yüksek güç faktörü özelliği olan ac-dc konverterler incelenmiştir. Bu konverterlerde güç akışı sadece şebekeden yüke doğrudur. Tek yönde bir güç akışı mevcuttur ve bu nedenle tek yönlü konverter adını almaktadırlar. Üçüncü bölümde ise iki yönlü yüksek güç faktörü özelliği olan ac-dc konverterler incelenmiştir. Bu konverterlerde güç akışı iki yönlüdür. Tek yönlü konverterlerde olduğu gibi güç şebekeden de yüke doğru akabildiği gibi aym zamanda gerekli olduğu taktirde özellikle motor uygulamalarında yük tarafından şebekeye doğru ters yönde de akabilir. Hem şebekeden yüke hem de yükten şebekeye doğru enerji akışı gerçekleşmektedir. Dördüncü son bölümde ikinci ve üçüncü kısımlarda anlatılan farklı özellikteki üç fazlı ac-dc konverterlerin temel özelliklerinin ve aym kategoride yer alan diğer topolojilere nazaran farklılıklarının, avantaj larımn ve dezavantaj larmın belirtildiği sonuç kısmı bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Üç fazlı ac-dc konverter, güç faktörü düzeltme, tek yönlü ve iki yönlü güç akışı, toplam harmonik distorsiyon. xııı