Uçucu kül katkısının kilin geoteknik özelliklerine etkisi

Taşıma gücü zayıf, şişme ve büzülme potansiyeli yüksek olan killi zeminlerin iyileştirilmesi geoteknik mühendisliğinin güncel araştırma konularından birisidir. Bu tür zeminlerin iyileştirilmesi için günümüze kadar farklı yöntemler kullanılmıştır. Son yıllarda mermer tozu, lastik kırpıntısı, uçucu kül gibi atık malzemeler kullanılarak killi zeminlerin iyileştirilmesi konusundaki çalışmalar hız kazanmıştır. Yapılan bu tez çalışmasında termik santrallerinden atık malzeme olarak açığa çıkan uçucu kül katkısının yüksek plastisiteli killi zeminin geoteknik özellikleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Bartın Kutlubey bölgesinden temin edilen kil numunelerine ağırlıkça sırasıyla %5, %10, %15 ve %20 oranlarında Çatalağzı Termik Santrali'ne ait uçucu kül katılmıştır. Elde edilen katkısız kil ile kil–uçucu kül karışım numuneleri optimum su muhtevalarında sıkıştırılarak konsolidasyon deneyi yapılmış ve uçucu kül oranına bağlı şişme yüzdeleri ile düşey yükler altında oturma potansiyelleri incelenmiştir. Optimum su muhtevasında sıkıştırılmış numuneler 1, 8, 16 ve 32 gün kürde bekletildikten sonra CBR ile 1, 8, 16, 32, 120 ve 360 gün kürde bekletilmiş ve serbest basınç deneyi uygulanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda kür süresi ve karışım içerisindeki uçucu kül oranına bağlı olarak CBR ve serbest basınç dayanımında önemli oranda artışlar görülmüştür. Killi zeminlere %10'a kadar katılan uçucu kül serbest basınç dayanımının artmasına neden olmuş, % 10'dan sonra uçucu kül oranının artmasıyla serbest basınç dayanımında azalmalar görülmüştür.