Ülkemizde farklı lokasyonlardan toplanarak Samsun'da yetiştirilen ısırgan otu türlerinin (Urtica urens L., Urtica pilulifera L.) morfolojik ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi

Bu araştırma, Ülkemizde Farklı Lokasyonlardan Toplanarak Samsun'da Yetiştirilen Isırgan Otu Türlerinin (Urtica urens L., Urtica pilulifera L.) Morfolojik ve Kimyasal Özelliklerinin Belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2018 yılında U. pilulifera türünde 6 genotip (PM, PAN, PAY, PÇ, PH ve PAD) 3 tekerrürlü, 2019 yılında U. pilulifera türünde 6 genotip (PM, PAN, PAY, PÇ, PH ve PAD) 4 tekerrürlü; 2019 yılında U. urens türünde 3 genotip (US, UG, UO) 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada incelenen bütün karakterler dikkate alınarak bir değerlendirme yapıldığında; U. pilulifera türünde bitki boyu 107.7-117.0 cm, ana sap kalınlığı 5.36-9.66 mm, bitkide dal sayısı 5.46-11.08 adet, yaprak uzunluğu 2.16-4.22 cm, yaprak eni 1.22-3.02 cm, yaprak diş sayısı 17.65-25.70 adet, yaprak tüy sayısı 11.36-76.15 adet, küremsi başçık sayısı 59.42-155.20 adet/bitki, kök uzunluğu 9.98-18.53 cm, küremsi başçık verimi 0.97-9.50 g/bitki, bin tane ağırlığı 1.53-1.96 g, tohum verimi 16.15-132.53 kg/da, drog herba verimi 6.56-21.34 g/bitki, kök verimi 0.40-1.33 g/bitki ve kuru madde oranı %92.05-92.57, tohumdaki ham yağ oranı %24.16-28.79, tohumdaki ham protein oranı %22.77-26.70, orta yaprakta ham protein oranı %9.51-13.88, cannabidiol tayini %0.40-0.70 arasında değişim göstermiştir. U. urens türünde bitki boyu 35.71-45.00 cm, ana sap kalınlığı 3.04-7.52 mm, bitkide dal sayısı 12.51-14.22 adet, yaprak uzunluğu 2.45-5.43 cm, yaprak eni 1.67-3.51 cm, yaprak diş sayısı 22.53-26.87 adet, yaprak tüy sayısı 25.20-61.30 adet, kök uzunluğu 9.75-22.42 cm, bin tane ağırlığı 0.43-0.46 g, tohum verimi 7.10-23.08 kg/da, drog herba verimi 1.13-22.38 g/bitki, kök verimi 0.26-1.47 g/bitki ve kuru madde oranı %92.16-92.83, tohumdaki ham yağ oranı %22.69-29.96, tohumdaki ham protein oranı %19.86-22.24, orta yaprakta ham protein oranı %11.35-24.83, cannabidiol tayini %0.43-0.70 arasında değişim göstermiştir. Yağ asidi kompozisyonu bakımından değerlendirildiğinde; her iki türde linoleik asit oranının diğer yağ asitlerinin oranlarına göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda U. pilulifera ve U. urens türlerinin sahip oldukları özel morfolojik ve kimyasal özelliklerden dolayı nitelikli ısırgan otu çeşitlerinin geliştirilmesinde gen kaynağı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.