Ülkemizde yetiştirilen bazı mercimek çeşitlerinin bileşimlerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, ülkemizde yetiştiriciliği yapılan 10 farklı mercimek çeşidi (Sazak 91, Kayı 91, Kafkas, Çiftçi, Özbek, Fırat 87, Çağıl, Seyran 96, Altıntoprak ve Yerli Kırmızı) kullanılmış ve bunların bazı fiziksel (1000 tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve elek boyut analizi), kimyasal (nem, ham protein, nişasta, ham yağ, ham lif, kül ve potasyum, fosfor, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko içerikleri) ve fizikokimyasal özellikleri (hidrasyon kapasitesi ve pişme süresi) belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bulguları şu şekilde özetlemek mümkündür:Mercimek örneklerinin 1000 tane ağırlıkları 31.39 (Altıntoprak) ile 53.4 g (Kayı 91), hektolitre ağırlıkları 77.8 (Sazak 91) ile 85.3 kg (Özbek); nem, protein, nişasta, yağ, kül ve lif içeriklerinin sırasıyla; %7.2 (Fırat 87) ile %11 (Sazak 91), %26.66 (Fırat 87) ile %27.85 (Sazak 91), %38.3 (Seyran 96) ile %54 (Fırat 87), %0.76 (Kayı 91) ile %1.44 (Seyran 96), %2.13 (Kayı 91) ile %3.42 (Sazak 91) ve %3.8 (Kayı 91) ile %6 (Kafkas ve Özbek); potasyum içerikleri 2853.3 (Kayı 91) ile 4629.7 mg/kg (Altıntoprak), fosfor içerikleri 573.5 (Özbek) ile 1352.8 mg/kg (Kayı 91), kalsiyum içerikleri 536.3 (Seyran 96) ile 2166 mg/kg (Özbek), magnezyum içerikleri 458 (Kayı 91) ile 725.5 mg/kg (Altıntoprak), demir içerikleri 72.4 (Kayı 91) ile 310.3 mg/kg (Çiftçi), çinko içerikleri 12.8 (Kayı 91) ile 38.9 mg/kg (Fırat 87); hidrasyon kapasiteleri 0.028 (Fırat 87) ile 0.053 g/tohum başına (Kayı 91), pişme süresi değerleri ise 15.2 (Fırat 87) ile 23.9 d (Çiftçi) arasında değişmiştir.Mercimek çeşitleri arasında incelenen özellikler bakımından önemli düzeyde (p<0.05) farklılıklar bulunduğu, çeşit etmeninin ele alınan mercimek özelliklerini belirgin bir biçimde etkilediği, Altıntoprak ve Özbek mercimek çeşitlerinin mineral madde bileşimlerinin diğer çeşitlere göre daha zengin olduğu, Fırat 87 mercimek çeşidinin diğerlerine göre belirgin biçimde daha kısa sürede piştiği ve tüketime uygun hale geldiği kanısına varılmıştır.