Master'sOpen Access

The emergence and rise of religious nationalism in the Ülkücü discourse, 1969-1980

2025
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Dr. İhsan İlker Aytürk

Abstract (TR)

Bu tez, 1969'dan 1980'e kadar olan dönemde Ülkücü hareketin ideolojik dönüşümünü incelemekte ve Türk milliyetçiliğine enstrümantal İslami kaynakların eklemlenmesinden, bütünüyle ifade edilmiş bir dini milliyetçi söyleme doğru geçirdiği kademeli evrimi vurgulamaktadır. 1969-1980 yılları arasında yayımlanan temel Ülkücü dergilerin söylem analizine dayanarak, tez İslam'ın başlangıçta milliyetçi ideolojinin meşrulaştırıcı bir repertuarı işlevi gördüğünü, zamanla ise siyaset, toplum ve kimliği düşünmenin başat çerçevesi haline geldiğini ileri sürmektedir. Barbara-Ann Rieffer'in "işlevsel dindar milliyetçilik" ve "dini milliyetçilik" tipolojisini kullanan tez, Ülkücü hareketin İslami sembollerin stratejik kullanımından, ilahi kaynaklara dayalı bir İslami toplumsal ve siyasal düzene doğru evrildiğini ortaya koymaktadır. Bu yönelim ne tepeden inme ne de bütünüyle stratejik bir karaktere sahiptir. Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) lideri Alparslan Türkeş seçimsel meşruiyet için İslami temaları benimsese de, İslami içeriğin yaygınlaşması büyük ölçüde tabandaki Ülkü Ocakları aktörlerinin inisiyatifinde gerçekleşti. Çoğu oldukça dindar olan bu aktörler, sol ile ideolojik karşılaşmayı kutsal bir dava—bir cihad—olarak yeniden yorumladılar; hayatını kaybeden üyeleri şehit olarak tanımladılar ve komünizmi İslam'a karşı konumlanan uluslararası materyalist cephenin bir parçası olarak gördüler. 1970'lerin sonuna gelindiğinde, İslam Ülkücü kimliğin ve vizyonun ideolojik temeli haline gelmiş, hareketi Müslüman Türk dirilişinin öncüsü olarak tanımlamıştır. Bu tez, milliyetçilik ve dini söylemlerin nasıl birbirine dolanabileceğini, özellikle siyasi kriz, ideolojik bölünme ve kitlesel mobilizasyon dönemlerinde nasıl iç içe geçebildiğini göstererek dini milliyetçilik literatürüne önemli bir katkı sağlamaktadır.

Author

Dr. Mustafa Ceyhun Tufan

How to Cite

Mustafa Ceyhun Tufan (Yüksek Lisans Tezi). The emergence and rise of religious nationalism in the Ülkücü discourse, 1969-1980, 2025, Bilkent University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Bilkent University