Ülseratif kolitte endoskopik remisyonun prognoz üzerine etkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Ülseratif kolit (ÜK), rektumdan başlayıp tüm kolona yayılan, relaps ve remisyonlarla seyreden kronik inflamatuar bağırsak hastalığıdır. Ülseratif kolitte tedavi hedefi klinik ve endoskopik remisyonun sağlanmasıdır. Mayo endoskopik subskoru (MSe) 0 ve 1 remisyon olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmanın amacı klinik remisyonda olan ÜK hastalarında yapılan kolonoskopik incelemelerde MSe 0 ve 1 olanlar arasındaki prognoz, klinik relaps ve relapssız süre açısından fark olup olmadığı belirlemektir. YÖNTEM: Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'nde, Ocak 2009 ve Aralık 2023 arasında ÜK tanısı ile takip edilen, klinik remisyon döneminde kolonoskopik inceleme yapılan hastaların hastane sistemindeki tıbbi kayıtları retrospektif olarak incelendi. Klinik remisyon aktivitesi, Parsiyel Mayo Skoru ile değerlendirildi. Endoskopik hastalık aktivitesi ise MSe kullanılarak değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya 157 hasta dahil edildi. Hastaların %42,1'i kadın ve ortalama yaşları 51,64±14,57'dir. Hastaların %37,6'sı pankolit, %40,1'i sol taraf tutulumlu kolit, %22,3'ü proktit olarak tespit edildi. Endoskopik hastalık aktivitesi hastaların %46,8'inde (n=74) MSe 1, %53,1 'inde ise MSe 0 (n=83) saptandı. Hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, hastalık süresi, hastalık yaygınlığı, sigara ve alkol kullanımı, aile öyküsü, ekstraintestinal bulgular, kullanılan ilaç tedavisini içeren demografik özellikleri benzerdi. Klinik relaps hastaların %26,5 (n=42)'sinde izlendi. Relaps oranı MSe 1 olanlarda, MSe 0 olanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla; %40,5 vs %14,4, p=0,010). Remisyon süresi MSe 1 olan hastalarda, MSe 0 olanlardan anlamlı olarak daha kısa bulundu (sırasıyla; 29,36±16,30 ay vs 43,58±25,10 ay, p= 0,036). Yaş, cinsiyet, hastalık yaygınlığı, sigara içme durumu, başlangıçta kullanılan tedavi ve CRP değerlerinin relaps ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. SONUÇ: Çalışma sonuçları, MSe 0'ın MSe 1 ile karşılaştırıldığında anlamlı oranda düşük relaps riski ile ve uzun remisyon süresi ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlarla ÜK hastalarında tam mukozal iyileşmenin terapötik hedef olarak göz önünde tutulması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Klinik remisyon, Mayo skoru, ülseratif kolit.