Balık atıklarından enzimli ve enzimsiz ultrason destekli ekstraksiyon ile balık yağı elde edilmesi

Çipura balığı (Sparus Aurata) atıklarından yağ ekstraksiyonu amacıyla, ultrason destekli çözücü ekstraksiyonu (UASE) ve ultrason destekli enzimatik ekstraksiyon (UAEE) teknikleri incelendi. En yüksek yağ verimi için, reaksiyon koşullarının modellemesinde ve optimizasyonunda, her metot için, üç faktörlü beş seviyeli merkezi bileşik dairesel tasarım kullanılarak yüzey tepki metodu uygulandı. Ultrason destekli çözücü ekstraksiyonu için seçilen faktörler; zaman (5–70 min), sıcaklık (25–60℃), katı-çözücü oranı (4–20 mL/g) olarak belirlendi. Optimum koşullar 37.63 dakikalık ultrason süresi, 42.55℃ sıcaklık ve 1:15.47 katı-çözücü oranı ile elde edildi ve bu noktadaki en yüksek verim 38.11% olarak bulundu. Ultrason destekli enzimatik ekstraksiyon için seçilen faktörler; hidroliz süresi (0.5–6h), enzim konsantrasyonu (0.10–2.5%), ve ultrason süresi (1.5–45 min) olarak belirlendi. Optimum koşullar 4.88 saat hidroliz süresi, 0.58% enzim konsantrasyonu ve 10.31 dakika ultrason süresi ile elde edildi ve bu noktadaki en yüksek verim 30.76% olarak bulundu. Optimum koşullarda ultrason destekli çözücü ekstraksiyonu ile elde edilen yağların, enzimatik metoda kıyasla daha yüksek yağ verimine, daha düşük asit değerine ve daha iyi oksidasyon kararlılığına sahip olduğu görüldü. Sonuç olarak, balık yağlarının fizikokimyasal ve oksidasyon analizleri, balık atıklarından yüksek kaliteli yağların geri kazanılması için her iki metodun uygunluğunu da doğruladı.