Uluabat fayının kinematiği, depremselliği ve uzaktan algılama yöntemiyle incelenmesi

Bu çalışmada, Uluabat Fayı'nın kinematiği, depremselliği ve aynı zamanda uzaktan algılama çalışmaları aracılığı ile günümüzdeki davranış biçimi ortaya konmaya çalışılmıştır. Uluabat Fayı, KAF'nın Marmara Denizi güneyindeki kolu üzerinde yeralan, asıl olarak Uluabat Gölü güneyinde, Hasanağa (Bursa) ve Mustafakemalpaşa (Bursa) yerleşim birimleri arasında BGB-DKD doğrultusunda uzanan sağ yanal doğrultu atımlı bir faydır ve Geç Miyosen'den beri aktif bir fay olarak varlığını sürdürmektedir. Bölgede yapılan 1/25000 ölçekli jeolojik harita alımı çalışmaları sayesinde fayın tüm uzanımı ortaya çıkarılmıştır. Fay topluluklarının kinematik analizi çalışmaları sonucunda ise; en büyük asal gerilme (?1) ekseninin (K40B) ve en küçük asal gerilme (?3) ekseninin (K45D) yatay düzlemde olduğu, R oranının 0.43 olarak hesaplandığı transtansiyonel (bir miktar normal bileşeni bulunan doğrultu atımlı fay) tektonik rejimin egemen olduğu görülmüştür. Güncel depremlerin odak mekanizmalarının ters çözümü sonucunda da; KB-GD doğrultulu sıkışma ve KD-GB doğrultulu açılma rejiminin günümüzde aktif olduğu ve kinematik verilerle örtüştüğü sonucuna varılmıştır. Yine bu rejimle uyumlu olan ters ve normal faylanmaların varlığı da saptanmıştır. Radar görüntüleri üzerinde belirlenen çizgiselliklerin, gerek Uluabat Fayı'nın uzanımı ve gerekse fayı oluşturan günümüz tektonik rejimiyle paralellik sunmaktadır. Uluabat Fayı'na bağlı olarak oluşan yapı ve deformasyonları görmek için Uluabat Fayı üzerinde ve fayın gidişine dik olarak Fadıllı Köyü'nün yaklaşık 1500 m güneybatısında açılan bir hendekte, biri doğrultu atımlı (negatif çiçek yapısı), diğeri ters olmak üzere iki adet fay tespit edilmiştir. En genç çökelleri kesen bu fayları içeren hendek çalışması sonucunda; Uluabat Fayı'nın günümüzde sağ yanal doğrultu atımlı bir fay olarak çalıştığı belgelenmiştir. Tarihsel kayıtlara ait depremleri olan ancak aletsel dönemde üzerinde büyük deprem olmayan bu fayın, gelecekte orta büyüklükte bir deprem üretebilecek potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Uluabat Fayı boyunca, günümüzdeki tektonik rejimin transtansiyonel olarak çalışması (1) Doğu Anadolu'da Arap-Anadolu levhalarının çarpışması (2) Ege'de Afrika levhasının Anadolu bloğunu kendine çekmesi, (3) Afrika levhasının Kıbrıs ve Helen yitim zonları boyunca ağırlığını koruyamayarak kopması (4) Anadolu bloğunun batı-güneybatıya olan rotasyonu ile ilişkilendirilebilir.