Ulus-devlet yurttaşlığından küresel yurttaşlığa Türkiye'de yurttaşlık olgusu

Bu çalışma ulus-devlet yurttaşlığından, küresel yurttaşlığa yurttaşlık olgusunun evrimi ile ilgilidir. Yurttaşlık olgusunun tarihsel süreç içerisinde nasıl tanımlandığı ve yurttaşlığı belirleyen ölçütlerin ne olduğu ve günümüze kadar uğradığı değişimler ele alınmıştır. Özellikle Türkiye'de ulusun kuruluşu, yurttaşlaştırma süreci ile birlikte ilerlediğinden Türk ulusal kimliğinin oluşumuyla ilgili olan temel felsefe ve ilkeler yurttaşlık anlayışının da temelini oluşturur. Bu bağlamda Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlığının bu gün geldiği nokta, küreselleşme sürecinin ulus-devlet üzerinde yarattığı sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel etkilerle irdelenmiştir.Günümüzde ulus-devlet yurttaşlığının içinde bulunduğu sorunlar, dünyanın içinde bulunduğu sorunlardan soyutlanamaz. Küreselleşme süreci olarak adlandırılan kapitalizmin yarattığı sosyal, siyasal ve ekonomik bunalım ulus-devletlerin varlığını sorgulanır hale getirmiştir. Yurttaşlık olgusu da bu yenidünya düzeni içerisinde ele alınmalıdır.Küreselleşme süreciyle birlikte ulus-devlet yurttaşlığı da anlam kaybına uğramaktadır. Yurttaş kavramı modern içeriğini ulus-devletin varlığı ile kazanmıştır. Dünyamızdaki toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel değişim ve dönüşümler, ulus-devlete uzanan koşulları oluştururken, aynı zamanda yurttaşlığın da koşulları oluşmaktaydı. Modern dünyanın en son devlet modeli ulus-devlettir. Küreselleşme sürecinin ulus-devletlerin ulusal egemenlik ve ulusal kimliğine etkileri devletlerin varlığını sorgular niteliktedir. Bağımsızlık ve egemenlik gibi her ulus-devletin temel ilkeleri küreselleşme sürecinin etkisi ile aşınmaktadır.Türkiye Cumhuriyeti de bu süreçten doğal olarak etkilenmektedir. Cumhuriyetin kuruluş felsefesi ve ilkeleri tehdit altındadır. Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet'e, Cumhuriyet'in kuruluşundan bu güne toplumsal yapımızdaki değişimler yeni bir devletin varlığını ifade ederken aynı zamanda ?yeni yurttaş? oluşturma ve yetiştirme anlayışını da kapsar.Bu çalışma tarihsel süreç içerisinde, Türk insanının kulluktan, tebaalığa, oradan da yurttaşlığa yürüyüşünün mücadelesini ve 21. yüzyılda küreselleşme sürecinin etkileri bağlamındaki küresel yurttaşlık projesinin ulusal yurttaşlığa etkilerini irdelemiştir. Çalışma, yurttaşlığın tarihsel gelişimi içerisindeki kuramsal yaklaşımları, Dünya yurttaşlığı ile küresel yurttaşlık arasındaki farkları ele alarak, ulus-devletin yapısal ve niteliksel özellikleri ve ulus-devlet yurttaşlığının öncülleri olan ulus, ulusçuluk kavramları etrafında ele alınmıştır. Bununla birlikte ulus-devlet yurttaşlığından küresel yurttaşlığa geçişin ekonomik, sosyal ve kültürel ilişkileri ve küresel yurttaşlık projesinin görünümleri ortaya konulmuştur. Ulus-devlet yurttaşlığı küresel yurttaşlık projesi adı altında mikro- ulusçuluğun, etnik canlanmanın hızla arttığı, uluslar arası güçlerin mazlum uluslar üzerindeki baskılarının yoğunlaştığı yeni bir yüzyıl yaşanmaktadır. Ancak her şeye rağmen bu yüzyıl yine de ulus-devletlerin varlığının bir kez daha anlam kazandığı yüzyıl olacaktır.