Uluslararası antlaşmaların yapılışı ve geçersizliği

Uluslararası antlaşmalar, ilk ortaya çıkışından günümüze kadar devletler üzerindeki etkisini ve ağırlığını her geçen gün artırarak gelmiş, uluslararası hukukun vazgeçilmez kaynaklarındandır. Uluslararası antlaşmaların bugün itibariyle, düzenlediği alanların çok geniş olması ve devletleri birbirlerine karşı yükümlülükler altına sokması, yükümlülükler yerine getirilmediğinde devletlere çeşitli yaptırımlar uygulanmasına neden olması, uluslararası alandaki önemlerini artıran sebeplerden birkaçıdır. Aynı şekilde uluslararası alanda, yargılama yapma ve uyuşmazlık çözme yetkisine sahip olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD)'nın önüne gelen uyuşmazlıklarda, uluslararası antlaşmalara, uyuşmazlıkları çözümleyici bir kaynak olarak başvurması antlaşmaların, uluslararası alanda önemlerini artırmıştır. Uluslararası antlaşmalar, birbirini takip eden çeşitli aşamaların tamamlanması ile yapılmaktadır. Bu aşamaları; antlaşma metninin oluşturulması, antlaşmanın bağlayıcılık kazanması ve antlaşmanın hüküm doğurması şeklinde üçe ayırmak mümkün olmakla birlikte her bir aşama kendi içerisinde karmaşık pek çok işlemi bünyesinde bulundurur. Antlaşmaların tescili ve tescilin niteliği de antlaşmaların hüküm doğurması aşaması içerisinde değerlendirilmektedir. Uluslararası alanda, antlaşmaların yapılması kadar onların geçerli olması hususu da önemlidir. Bu bağlamda bir antlaşmanın geçerli sayılarak taraf devletlere birtakım hak ve yükümlülükler doğurabilmesi için uluslararası hukuka uygun olarak yapılması ve herhangi bir geçersizlik sebebini bünyesinde barındırmaması gerekir. Aksi hâlde, taraf devletlerin antlaşmanın geçersizliğini ileri sürerek daha önce bu antlaşmadan dolayı girmiş oldukları yükümlülüklerden kurtulmaları mümkün olabilecektir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası antlaşmaların geçersizlik sebepleri, antlaşmaların yapılışı, antlaşmaların geçersizliği, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi kapsamında antlaşmaların yapılışı ve geçersizliği