Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Dağlık Karabağ

Yaklaşık 30 yıl boyunca Dağlık Karabağ (DK) ve çevresini işgal altında tutan Ermenistan süreç boyunca bir taraftan toprakların geri alınması için yapılan tüm barışçıl çözüm yollarına mani olurken bir taraftan da Azerbaycan sivil yerleşim yerlerine provokasyon nitelikli gerçekleştirdiği saldırılar II. Dağlık Karabağ (DK) Savaşının kaçınılmaz olduğunu ortaya koymuştur. 27 Eylül 2020'de Ermenistan'ın yeniden Azerbaycan'a ait sivil yerleşim yerlerine yaptığı saldırılara karşılık Azerbaycan'ın taaruza geçmesiyle ile başlayan II. DK Savaşı 9 Kasım 2020'de Rusya­-Azerbaycan-Ermenistan Devletleri arasında imzalanan ateşkes anlaşmasıyla sona ermiştir. Savaş süresince Ermenistan Silahlı Kuvvetleri (ESK) tarafından sivil nüfusa karşı defalarca saldırı yapılmıştır. Yapılan bu saldırılar sonucu 100'den fazla kişi hayatını kaybetmiş, 400'den fazla kişi ise yaralanmıştır. ESK yaptığı bu saldırı eylemleriyle 1949 tarihli Cenevre Sözleşmeleri (CS) ve Ek Protokol ile Roma Statüsü (RS) hükümlerine aykırı davranarak çeşitli savaş suçları işlemiştir. Bu suçların işlendiği ilk günden itibaren doktrinde adaletin sağlanması ve sorumluların cezalandırılması için suç konusu olaylarla ilgili mevcut yargılama seçenekleri değerlendirme konusu olmuştur. Daha adil ve olası bir yargılamanın yapılabilinmesi için olayın Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından yargılanması gerekliliği üzerinde durularak çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bu çalışmada, UCM önüne gelen dava konusu olaylardan örnekler verilmekle II. DK Savaşı sürecinde ESK tarafından işlenen suç konusu olayların UCM tarafından yargılanabilmesi olasılığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Dağlık Karabağ, II. Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan, Ermenistan, Ermenistan Silahlı Kuvvetleri, Uluslararası İnsancıl Hukuk, Uluslararası Ceza Mahkemesi, Savaş Suçları, İnsanlığa Karşı Suçlar.