Uluslararası hizmetler ticaretinin serbestleştirilmesi ve gelişme yolundaki ülkelere etkileri: Türkiye uygulaması

Hizmetler sektörü iktisat teorisinde fizyokratlardan klasik iktisatçılara kadar gözardı edilmiştir. Neo-klasik iktisatçıların çalışmaları hizmetlerin öneminin anlaşılmasıbakımından faydalı olmuştur. Modern yaklaşımlar ise hizmetler sektörünün ekonomiiçin ne denli önemli olduğunu vurgulamaktadır. Hizmetlerin mallardan farklı yapıdaolmasına karşılık, klasik ve modern dış ticaret teorileri yeniden yorumlanarakuluslararası hizmetler ticaretini açıklayabilmektedir.Günümüzde uluslararası hizmetler ticareti uluslararası mal ticaretinin yaklaşıkyüzde 25'ine eşittir. Dünya hizmet ihracatının yaklaşık yüzde 75'i gelişmiş ülkelere aitiken, Gelişme Yolundaki Ülkelerin (GYÜ'lerin) payı ancak yüzde 21'dir. Uluslararasıhizmetler ticaretinin serbestleşmesinden elde edilecek faydada açıklanmışkarşılaştırmalı üstünlüklerinin yanı sıra, ülkelerin özgün şartları ve hizmetlerticaretindeki ağırlıkları da önemlidir. GATS kapsamında yapılacak serbestleşme,Türkiye dahil bir çok GYÜ'yü seyahat hizmetleri (turizm) dışında olumsuzetkileyecektir. Uluslararası hizmetler ticaretinin serbestleşmesi GYÜ'lerin ekonomikbüyüme, istihdam, verimlilik, milli gelir ve cari işlemler dengeleri ile diğer ekonomikve sosyal parametrelerini değiştirecektir.Bütün olumsuzluklara rağmen, Türkiye ve diğer GYÜ'ler fiziki, beşeri,teknolojik ve enformasyon altyapılarına önem vererek, fiziki ve beşeri sermayeniteliğini daha arttırarak seyahat hizmetleri dışında da karşılaştırmalı üstünlükler eldeedebilirler. Söz konusu ülkelerin DTÖ'de uluslararası hizmetler ticaretinde adilserbestleşme için ısrar etmeleri ve müzakerelerde birbirleriyle işbirliği yapmalarıönemlidir.