Uluslararası hukuka göre ulusal nükleer düzenleme kurumlarının yeri ve Türkiye'nin Nükleer Düzenleme Kurumu

Nükleer enerjinin barışçıl amaçlı, sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde üretimi ve bu enerjiden yararlanılmasındaki temel ilkeleri oluşturan nükleer güvence, nükleer güvenlik ve nükleer emniyet kavramları hem uluslararası hukukta hem de devletlerin ulusal hukuklarında kendine yer bulmaktadır. Bu alanın düzenlenmesi ve denetlenmesinde uluslararası hukuk bir çerçeve çizerken, devletler de kendi topraklarındaki nükleer tesis ve faaliyetlere ilişkin düzenlemelerini yaparak ulusal düzeyde düzenleyici ve denetleyici kurumlarını tesis etmektedir. Türkiye'de nükleer alanda düzenleyici ve denetleyici kurum olarak Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) uzun yıllar faaliyet göstermiştir. 2018 yılında çıkartılan 702 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle, Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) adında yeni bir kurum ihdas edilmiş, TAEK'in uhdesinde bulunan düzenleme ve denetlemeye ilişkin yetki, görev ve sorumluklar NDK'ye devredilmiştir. Bu çalışma içerisinde öncelikle nükleer enerji ile ilgili temel kavramlar, tarihi kurumsal gelişim ve ilgili uluslararası hukuki belgeler eşliğinde açıklanacak, ardından ulusal nükleer düzenleme kurumlarının yeri ve sahip olması gereken koşullar Nükleer Güvenlik Sözleşmesi, Birleşik Sözleşme, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı belgeleri ve Euratom Direktifleri kapsamında irdelenecektir. Daha sonra İsviçre ve müteakibinde Türkiye'nin nükleer enerji ile ilgili hukuki ve düzenleyici çerçevesi ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Nihayet, NDK'nin uluslararası hukuki belgeler ve İsviçre örneği bağlamında bir değerlendirmesi yapılacaktır. Anahtar Kelimeler: Nükleer Düzenleme Kurumu, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, nükleer güvenlik, nükleer emniyet, nükleer güvence