Uluslararası hukukta tek taraflı ekonomik önlemlerin meşruiyet meselesi

Devletlerin çeşitli hedeflere ulaşmak amacıyla ilgili uluslararası kuruluşlara başvurmaksızın tek taraflı ekonomik önlemler kullanmaya artan şekilde yönelmesi, bu durumu uluslararası çalışmalar alanında tartışmalı konulardan biri haline getirmiştir. Askeri güç kullanımını içermemesine rağmen, bu önlemlerin hukuki ve insani etkileri meşruiyet tartışmalarına yol açmaktadır. Bu çalışma, tek taraflı ekonomik önlemlerin uluslararası hukukta meşruiyetini hem andlaşma ilişkileri içinde hem de dışında analiz etmeyi amaçlamaktadır. Birinci bölümde, tek taraflı ekonomik önlemler kavramı ele alınmış, tarihsel gelişimi incelenmiş, benzer kavramlardan ayrımı yapılmış ve türleri sınıflandırılmıştır. İkinci bölümde ise meşruiyet kaynakları üç açıdan değerlendirilmiştir: İlk olarak, exceptio non adimpleti contractus ilkesi, andlaşma ilişkileri çerçevesinde, diğer tarafın yükümlülüklerini ihlâl etmesi durumunda başvurulabilecek bir karşı önlem türü olarak ele alınmış; farklı doktrinsel görüşler tartışılmış ve bu ilkenin bir karşı önlem olduğu görüşü tercih edilmiştir. İkinci olarak, andlaşma ilişkisi dışındaki tek taraflı ekonomik önlemler, andlaşmaya dayanmayan ihlallere karşı alınan karşı önlemler olarak incelenmiştir. Üçüncü olarak ise, bu önlemlerin uluslararası hukuk ihlaline dayanmaksızın, doğrudan siyasi veya ekonomik amaçlarla bir araç olarak kullanılma biçimleri ve bu durumun hukuki boyutları, uluslararası toplumun ortak yetkilendirmesi olmadan incelenmiştir. Çalışma, tek taraflı ekonomik önlemlerin uluslararası hukukta meşruiyetine dair dengeli bir bakış açısı sunmayı ve güncel teorik ve uygulamalı sorunlara ışık tutmayı hedeflemektedir.