Üniversite gençliğinde Tanrı tasavvurları ile kişilik özellikleri ilişkisi üzerine bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, kişilik özellikleri ile Tanrı algısı ve dini tutum arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Sakarya Üniversitesi ve Uludağ Üniversitesi'nde lisans öğrenimi gören 204 kadın 196 erkek olmak üzere toplam 400 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerden veri elde etmek için 2019-2020 eğitim öğretim yılı güz döneminde sınıf ortamında anket uygulaması yapılmıştır. Kişisel Bilgi Formu, Beş Faktör Kişilik Envanterinin kısa versiyonu, Tanrı Algısı Ölçeği ve Ok- Dini Tutum Ölçeğinden oluşan ankete ayrıca çocukluk dönemi algılanan ebeveyn tutumu, ebeveyn dini inanç ve tutumu soruları eklenmiştir. Elde edilen bulguların analizi için gruplar arası karşılaştırmalarda Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis Testi, korelasyon analizlerinde ise Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Genel olarak öğrencilerin Tanrı algılarının olumlu yönde olduğu ve dini tutum düzeylerinin yüksek olduğu, nevrotik kişilik özelliğinin düşük düzeyde, sorumluluk kişilik özelliğinin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Kişilik özellikleri, Tanrı algısı ve dini tutum ile demografik değişkenler arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Kadın öğrencilerin erkek öğrencilere göre Tanrı'yı daha olumlu algıladıkları, nevrotiklik, dışa dönüklük, uyumluluk ve sorumluluk özelliklerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin diğer fakültelere göre daha olumlu dini tutuma ve daha olumlu Tanrı algısına sahip olduklarını ortaya çıkmıştır. Kişilik özelliklerine baktığımızda açıklık kişilik özelliği Fen-Edebiyat Fakültesi öğrencilerinde İ.İ.B.F. ve İşletme Fakültesinde öğrenim gören öğrencilere göre daha yüksektir. Uyumluluk kişilik özelliği ise İlahiyat Fakültesi öğrencilerinde Mühendislik Fakültesinde öğrenim gören öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Kişilik özelliklerinden nevrotiklik ile olumsuz Tanrı algısı arasında, dışa dönüklük, sorumluluk, uyumluluk ile olumlu Tanrı algısı arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Kişiliğin sorumluluk ve uyumluluk boyutu ile dini tutum arasında pozitif yönde, açıklık boyutu ile dini tutum arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Olumlu Tanrı algısı ve dini tutum arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmaktadır. Araştırmamızdan elde ettiğimiz genel sonuç kişilik özellikleri, Tanrı algısı ve dini tutum arasında anlamlı ilişkiler olduğu ve demografik değişkenlerin kişilik özellikleri, Tanrı algısı ve dini tutum üzerinde belirleyici etkisi olduğu yönündedir.