Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri, duygusal zeka ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı bağlanma stilleri ve duygusal zekânın psikolojik esnekliği yordayıp yordamadığının belirlenmesidir. Aynı zamanda bağlanma stilleri, duygusal zekâ ile psikolojik esneklik arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve üniversite öğrencilerinin psikolojik esneklik düzeylerini cinsiyet, çocukken bakım veren kişi ve önemli bir travmatik olay yaşama durumuna göre incelemektir. Araştırmanın modeli, ilişkisel araştırma modelidir. Araştırma grubunu, Türkiye'nin farklı illerindeki üniversitelerde eğitim gören ve uygun örnekleme tekniğiyle, gönüllülük esasına göre seçilen 518 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya ilişkin bilgiler 2024-2025 akademik yılı içerisinde çevrim içi bir anket formu kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma grubunun yaş aralığı 17-32'dir. Çalışma grubunun 328'i (%64.1) kadın, 181'i (%34.9) erkek, 5' i (%1.0) ise cinsiyet belirtmek istemeyen diğer olmak üzere toplam 518 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada yer alan bireylerin sosyo-demografik özelliklerini ölçmek için Kişisel Bilgi Formu, bağlanma stillerini tespit etmek amacıyla Üç Boyutlu Bağlanma Sitilleri Ölçeği, duygusal zekâyı saptamak için Duygusal Zekâ Özelliği Ölçeği Kısa Form (DZÖÖ-KF), psikolojik esneklik düzeylerini ölçmek amacıyla Psikolojik Esneklik Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizi sürecinde sosyal bilimler için uygun bir istatistik programından yararlanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin bağlanma stilleri ve duygusal zekâ düzeylerinin psikolojik esneklik düzeylerini yordamasına ilişkin aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri, duygusal zekâ ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkiyi incelemek üzere Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Psikolojik esneklik puanlarının cinsiyete, travmatik olay yaşama durumuna göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla ilişkisiz örneklemler t testi analizi yapılmıştır. Üniversite öğrencilerinin psikolojik esneklik düzeylerinin çocukken bakım veren kişiye göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek için tek yönlü ANOVA ve Kruskal Wallis analizi uygulanmıştır. Yapılan veri analizleri sonucunda psikolojik esneklik ile duygusal zekânın alt boyutlarından iyi oluş, öz kontrol, duygusallık ve sosyallik alt boyutları arasındaki orta düzeyde pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Psikolojik esneklik ile bağlanma stillerinin alt boyutu olan güvenli bağlanmayla orta düzeyde pozitif ilişkili, kaygılı- kararsız bağlanmayla orta düzeyde negatif yönde ilişkili bulunurken, kaçınan bağlanma ile aralarında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Ayrıca bağlanma stilleri ve duygusal zekânın alt boyutlarının psikolojik esnekliği yordama düzeyi incelenmiştir. Duygusal zekânın alt boyutları olan iyi oluş, öz kontrol, sosyallik psikolojik esnekliği anlamlı olarak yordarken duygusallık alt boyutu ise anlamlı olarak yordamamıştır. Duygusal zekânın alt boyutları ile bağlanma stillerinin alt boyut puanları birlikte psikolojik esneklik düzeylerini anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Psikolojik esneklik kaygılı- kararsız bağlanma tarafından anlamlı şekilde yordanırken güvenli ve kaçınan bağlanma tarafından anlamlı şekilde yordanmadığı görülmüştür. Demografik değişkenlerden analiz edilen bulgular temel alındığında psikolojik esneklik düzeyi cinsiyete ve çocukken bakım veren kişiye göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Psikolojik esneklik travmatik olay yaşama durumuna göre ise anlamlı farklılık göstermektedir. Anahtar kelimeler: Bağlanma stilleri, Duygusal zekâ, Psikolojik esneklik, Üniversite Öğrencileri.