Üniversite öğrencilerinde kişiler arası bağımlılık ile utandırılma korkusu aidiyet duygusu ve sosyal onay ihtiyacı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde kişiler arası bağımlılık düzeyinin utandırılma korkusu, aidiyet duygusu ve sosyal onay ihtiyacı ve bazı demografik değişkenler (cinsiyet, kardeş sayısı, algılanan gelir durumu) açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 2016-2017 eğitim öğretim yılında Sakarya Üniversitesi'nde öğrenim gören 353 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların 230'u (% 65.1) kadın, 123'ü (% 34.9) erkek öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin cinsiyeti, kardeş sayıları ve algılanan gelir düzeyleri ile ilgili bilgiler Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmada üniversite öğrencilerinde kişiler arası bağımlılık düzeyi ile ilgili veriler McClintock, McCarrick, Anderson, Himawan ve Hirschfeld (2015) tarafından geliştirilen ve Akın, Raba, Rada, Yılmaz ve Demirbacak (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan Kişiler Arası Bağımlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Utandırılma korkusu değişkeni ile ilgili veriler Gee, Antony ve Koerner (2011) tarafından geliştirilen ve Akın, Raba, Rada ve Yılmaz (2016) tarafından Türkçeye uyarlanan Başkaları Tarafından Utandırılma Korkusu Ölçeği ile toplanmıştır. Aidiyet duygusu değişkeni ilgili veriler Malone, Pillow ve Osman, (2012) tarafından geliştirilen ve Akın, Raba, Rada, Yılmaz ve Rada (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Genel Aidiyet Ölçeği ile toplanmıştır. Sosyal onay ihtiyacı değişkeni ile ilgili veriler Karaşar (2014) tarafından geliştirilen Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda araştırma verileri korelasyon analizi, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın verilerinin analizinde varyanslarının homojenliği Levene testi ile incelenmiştir. Kişiler arası bağımlılık değişkenini, utandırılma korkusu, aidiyet duygusu ve sosyal onay ihtiyacı değişkenlerininyordama düzeyi çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucu, üniversite öğrencilerinde kişiler arası bağımlılık düzeyi ile utandırılma korkusu ve sosyal onay ihtiyacı arasında pozitif yönde ve istatistiksel açıdan anlamlı korelasyonun olduğu ancak aidiyet duygusu arasında negatif yönde bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Regresyon analizi sonucu öğrencilerin kişiler arası bağımlılık düzeyini, sosyal onay ihtiyacının, utandırılma korkusunun ve aidiyet duygusunun, istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordadığı bulgusu elde edilmiştir. Yapılan t-testi sonucunda, üniversite öğrencilerinde kişiler arası bağımlılık düzeyinin cinsiyete göre farklılaştığı ve kadınların kişiler arası bağımlılık düzeyinin erkeklere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Tek yönlü varyans analizleri sonucunda kişiler arası bağımlılık düzeyinin kardeş sayısına ve gelir düzeyine göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı bulgusu elde edilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırmanın bulguları, alan yazın desteği ve benzer araştırma sonuçlarıyla birlikte tartışılarak bu alanda çalışan psikolojik danışmanlara ve diğer araştırmacılara yardımcı olabilecek önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kişiler Arası Bağımlılık, Utandırılma Korkusu, Aidiyet Duygusu, Sosyal Onay İhtiyacı.