Üniversite öğrencilerinde toplumsal cinsiyet, hegemonik erkek algısı ve dindarlık ilişkisi Van ve İstanbul örneği

Genelde toplumsal cinsiyet çalışmaları özelde ise erkeklik çalışmaları din psikolojisi literatüründe boşluğu doldurulması gereken ancak buna karşın alandaki çalışmalar açısından oldukça eksik bir konudur. Buradan hareketle konu edinilen ve nicel bir saha araştırmasına dayanan ve hegemonik erkeklik algısını ölçmeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışmasını da içeren bu araştırmamızın amacı, üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları, hegemonik erkeklik algıları ve dindarlık durumları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Yaşları 18-50 (X=60,39) yaş aralığında değişen İstanbul ve Van ilinde öğrenim gören 943 gönüllü üniversite öğrencisinden oluşan örneklem grubuna, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), Hegemonik Erkek Algısı Ölçeği (HEAÖ) ve Dini Tutum Ölçeği (DTÖ), 2020 Ağustos-Ekim aylarında online olarak uygulanmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim görülen fakülte ve şehir) ile toplumsal cinsiyet algısı, hegemonik erkek algısı ve dindarlık ilişkisi incelenmiştir. Bağımlı değişkenler ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla t-testi ve ANOVA analizleri, bağımlı değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için ise korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örneklem grubunun genel dindarlık durumlarının, toplumsal cinsiyet algıları puanlarının ve hegemonik erkek algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algıları ile hegemonik erkeklik algıları arasında güçlü derecede negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Toplumsal cinsiyet ve dindarlık arasında ise orta kuvvette ve istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Hegemonik erkek algısı ve dindarlık arasında ise orta kuvvette ve pozitif yönde anlamlı bir korelasyon olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Hegemonik Erkeklik, Cinsiyet Algısı, Dindarlık, Üniversite Öğrencileri