Knowledge, attitude, and consumption patterns of trans fats and sugar-sweetened beverages among university students in Punjab, pakistan

Trans yağ ve şekerli içecekler, non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, metabolik sendrom, tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları gibi bulaşıcı olmayan kronik hastalıklar için risk faktörleridir. Pakistan'da bu risk faktörleri konusunda özellikle üniversite öğrencileri arasında yapılmış çalışmalar azdır. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin trans yağ ve şekerli içecekler konularındaki bilgi, tutum ve tüketim özelliklerini tanımlamayı amaçlamıştır. Kesitsel bir anket çalışması olarak tasarlanan çalışmaya Lahor ve Multan şehirlerindeki üniversitelerin öğrencileri dahil edilmiştir. Gerekli etik kurul onayı alınmasını takiben anket soruları bir Google formuna uygulanarak çevrim içi (online) olarak öğrencilere ulaştırılmıştır. Üniversite öğrencileri değişik yollarla anketi cevaplamaya davet edilmişlerdir. Cevaplamaya gönüllü olan ve onam vermiş öğrenci sayısı planlanmış örnek büyüklüğüne ulaşıldığında (n=855) veri toplama aşaması durdurulmuştur. Çalışma toplanan veriler SPSS yazılım programıyla bilgisayara girilmiş ve analiz edilmiştir. İstatistik analizde önemlilik düzeyi p=0.05 esas alınmıştır. Öğrencilerin % 42.5'i trans yağ kavramını duymuş olduklarını bildirmiştir. Bu oran tıp ve sağlık bilimleri öğrencilerine %79 iken diğer öğrencilerde %11 (p<0.001) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin yarıdan çoğu trans yağın önemli özellikleri, gıdaların trans yağ içerme durumları ve trans yağın sağlık etkileri konusundaki sorulara, bu konuların farkında olmadıklarını gösteren yanıtlat vermişlerdir. Trans yağ alımına önemli katkı sağlayan bitkisel katı yağın evde yemekte kullanımı oranı %43.6 olarak saptanmıştır. Öğrencilerin %33.5'i haftada en az beş kez restoran veya kafeteryalar patates kızartması yediğini ifade etmiştir. Öğrencilerin ancak % 15,5'i, şekerli içeceklerin içindeki şeker miktarını kendinden emin olarak bildiğini ifade etmiştir. Öğrencilerin %41'i şeker kullanım özelliklerinde bir değişim olmadığını, %46.9'u her gün en az 250 ml kola içtiğini ifade etmişlerdir. Obezite oranı %6.5 (kızlarda %11.2, erkeklerde %2.2, p<0.001) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin bu konulardaki bilgileri ve kullanım özellikleri sağlık yönünden tatmin edici düzeyde olmayıp ivedi bir eğitim ihtiyacını göstermektedir.