Üretim açısından ömür devri maliyet modelinin analizi: Yat ve gezinti tekneleri imalatında uygulanabilirliğine yönelik bir model önerisi

Üretim işletmeleri bir kısa ömür devri içinde seri üretim verimliliği ve bireysel müşteri ihtiyaçlarını karşılamak için çeşitli ürünler üretmeye gereksinim duymaktadırlar. Üretim açısından ömür devri maliyetleme bu üretilecek olan ürünlerin üretim öncesi, üretim sırasında ve üretim sonrası oluşan toplam maliyetlerinin değerlendirilmesini içeren bir ekonomik değerlendirme tekniğidir. Günümüzde küresel rekabette gerek pazarlama gerekse üretim alanında "farklı insanlara artık farklı davran" modeli geçerlidir. Türkiye "one-off" denilen "tekil" projelere dayanan "megayat" üretimiyle isim yapmış bir ülkedir. Megayat imalatı üst düzey zengin gelir grubuna hitap ettiği için insanlar kendilerini farklı kılacak ürünler talep etmektedirler. Projelerde, bir tekrarlama olmadığından, her proje, kendi öznel koşullarına göre şekillenen bir süreçle işlemektedir. Bazı imalatçılar tamamen yat ve gezi tekne sahibinin belirlediği boyutlar ve standartlar içerisinde inşa ederek "Full Custom Projects" denilen üretim tarzını tercih ederken, kimisi ana karakteristiklerini kendi belirlediği fakat detayları, daha çok interior kısmını, müşterinin fikrine açık tuttuğu "Semi-Custom Project" denilen üretim tarzını benimsemektedirler. Bu nedenle yat imalatına dönük standart bir maliyet sistemide bulunmamaktadır. Bu çalışma, Türkiye'nin otomotivden sonra büyük başarılara imza atan yat imalatı konusunda imalat yapan işletmelerin rekabet gücünü artırma amacıyla bir matematiksel model üzerinden ömür devri maliyet analizini oluşturma amacıyla hazırlanmıştır. Bundan sonra bu alanda yapılacak olan daha geniş akademik çalışmalara temel oluşturabilecek bir veri tabanı olabilecektir. Anahtar Kelimeler: LCC, Ömür Devri Maliyetleme, Yat Dizayn, Yat İmalat Maliyeti.