Üriner inkontinanslı bireylerde baş etme davranışları ve yaşam kalitesinin incelenmesi

Bu araştırma, üriner inkontinansı olan hastaların başetme davranışlarının ve yaşam kalitesinin incelenmesi amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırma Kasım 2016-Mart 2017 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Üroloji polikliniğinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini araştırmanın yapıldığı tarihlerde üroloji pokliniğine başvuran bireyler, örneklemini ise araştırma için ulaşılabilen ve örneklem kriterlerine uyan hastalar (n=120) oluşturmuştur. Araştırma verileri, yüzyüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, bireylerin tanımlayıcı bilgileri ve başetme davranışlarını belirlemeye yönelik sorulardan oluşan "Birey Tanıtım ve Başetme Davranışları Anket Formu", "Ürogenital Distres Envanteri", "İnkontinans Etki Soru Formu" ve "İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma için, Etik kuruldan ve araştırmanın yapıldığı kurumdan yazılı, araştırmaya katılan bireylerden sözlü izin alınmıştır Veriler, SPSS programında sayı ve yüzdelik dağılımlar ile t testi ve varyans analizi kullanılarak test edilmiştir. Araştırma sonucunda, araştırmaya kapsamına alınan bireylerin %55'nin kadın, %75,8'inin evli, %42,5'nin ilkokul-ortaokul mezunu olduğu, %63,3'ünün kronik hastalığının bulunduğu, %39,2'sinin stres tipi inkontinansının bulunduğu, %45,8'inin inkontinans süresinin 6 ay-2 yıl arası olduğu, %34,2'sinin idrar kaçırma sıklığının "genellikle" olduğu, %46,7'sinin idrar kaçırmadan dolayı "çok rahatsız" olduğu, %57,5'inin inkontinansı olduğunda "doktora hemen başvurduğu", doktora başvurmayanların %47.1'inin "utandığı veya çekindiği" için doktora başvurmadığı bulunmuştur. Araştırma kapsamına alınan bireylerin, İnkontinans Etki Soru Formu puan ortalaması 44,32±20,51, Ürogenital Distres Envanteri puan ortalamaları toplam ölçekte 50,92± 19,10, alt boyutlarda; irritif semptomlarda 19,95±8,28, stres semptomlarında 19,07±7,57; obstruktif semptomlarda ise 11,89±8,25 olarak bulunmuştur. Bireylerin yaşam kalitesi ölçeği toplam puanları 60,74±16,29, alt boyut toplam puanları "davranışları sınırlama ve kaçınma"da 21,93 ±5,76, "psikolojik etki"de 25,63±7,40, "sosyal yaşamı sınırlama"da 13,16±4,11 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, kadınların yaşam kalitesi erkeklerden daha yüksek, 65 yaş üstü olan, kronik hastalığı olan ve inkontinansı miks tipi olan olanların yaşam kalitesinin daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Üriner inkontinans sıklığı ve süresinin artmasının yaşam kalitesini olumsuz etkilediği(p>0.05), üriner inkontinansın yanında fekal inkontinansı da olan hastaların yaşam kalitesinin daha kötü olduğu, (p<0.05), bireylerin inkonstinansla baş etme davranışlarında ilk üç sırada, "sıvı emici ped/hazır bez kullanma" "öksürme/hapşırma sırasında kaslarını kasma" "kegel egzersizi yapma" ve "günlük alınan sıvı miktarını azalttma yer aldığı ve bireylerin baş etme davranışlarına göre yaşam kalitesi puanları arasında anlamlı fark olmadığı (p>0,05) saptanmıştır. Araştırmaya katılan hastaların İYKÖ ile İnkontinans Etki Soru Formu (IIQ-7) ve Ürogenital Distres Envanteri (UDI-6) toplam ve alt boyutları puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu, İnkontinans Etki Soru Formu puan ortalamaları ile Ürogenital Distres Envanteri puan ortalamaları arasında pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır.