Uşak müzesindeki kalıp yapımı kaseler

ÖZETAnadolu'da bağlantı yolları üzerinde bulunan Lydia Bölgesi, ticaretin vesanatsal etkileşimin arttığı Helenistik dönemde daha da önem kazanmıştır. Buçalışmamızda, Helenistik seramik sanatındaki stil alışverişini, kalıp yapımıkaseler üzerinden değerlendirmeye çalıştık. Çam kozalağı, küçük yaprak,bitkisel, figürlü, konsantrik yarım daire, ağ motifi ve uzun taç yaprak dekorluolarak tiplere ayrılan ve Kantharos'un işlevini devralan kalıp yapımı kaseler,form olarak da Attika ve Delos olmak üzere iki ana form tipinden oluşur.Kuzey onia ve Aiolis'de ise daha farklı bir şekil gösterirler. Ancak bu seramiktipinde tarihleyici olan, bezemeyi oluşturan dekor bütünlüğüdür.Uşak Müzesi'nde bulunan, toplamda 21 adet kalıp yapımı kase, bitkisel,figürlü, ağ motiflidir ve bir tanesi Grek harfi ile bezenmiştir. Müzede bulunanbu eserlerin hiçbir bilimsel bir kazı sonucu ele geçmemiş, satın alma yoluylamüzeye kazandırılmıştır. Eserlerin hiçbirinin buluntu yeri debulunmamaktadır. Bu yüzden, bu çalışmadaki ipuçları doğrultusunda LydiaBölgesi'nde bir atölye varlığından söz etmek şimdilik imkansızdır. Ancak 4no'lu kase üzerinde bulunan çarpı işareti bir atölye simgesi olma ihtimaliniakla getirmektedir. Bitkisel motifli kaseler arasında ortak motiflerinkullanıldığını ancak form ölçüleri dikkate alındığında aynı kalıptan çıkmamışolduğunu görüyoruz. Öte yandan üzerindeki motiflerin hiçbir benzerliğiolmamasına karşın form özellikleri aynı olan ürünler de söz konusudur.Helenistik Dönem ürünü olan kalıp yapımı kaseler, özellikle .Ö. 2. yüzyıldadaha da popüler olmuştur. Çalışmamızın konusunu oluşturan kaseler, stilkarşılaştırmasıyla en erken .Ö. 3. yüzyılın son çeyreğine, en geç .Ö. 1. yüzyılortalarına tarihlenmiştir. Fakat büyük çoğunluğunun tarihi, kalıp yapımıkaselerin en yoğun olduğu .Ö. 2. yüzyıl içleri olarak belirlenmiştir. Kaselerdekullanılan motiflerin ise, çoğunlukla onia Bölgesi ve Pergamon'da ele geçenörnekler ile ortak olduğunu görüyoruz.