Üst çene anterior diş eksikliklerinin bireylerin psikososyal durumuna ve yaşam kalitesine etkilerinin değerlendirilmesi

Estetik algı, bireyin kendini ifade etme biçimini, sosyal ilişkilerini ve psikolojik iyi oluşunu derinden etkileyen çok boyutlu bir kavramdır. Yüz estetiğinin en belirleyici unsurlarından biri olan dişlerin görünümü, gülümsemeyi ve bununla birlikte kişinin özgüvenini, sosyal etkileşimlerini ve yaşam kalitesine yönelik öznel algılarını doğrudan şekillendirmektedir. Bu çalışma, anterior diş eksikliğine (13, 12, 11, 21, 22, 23 numaralı dişlerden bir veya birden fazlası) sahip bireylerde dental estetiğin psikososyal etkileri ile ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı'na başvuran erişkin bireyler üzerinde yürütülmüş ve örneklem büyüklüğü analizine göre toplam 134 gönüllü katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgilerle birlikte dental estetiğin psikososyal etkilerini değerlendiren PIDAQ (Dental Estetiğin Psikososyal Etkileri Ölçeği) ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini ölçen OIDP (Ağız Sağlığının Günlük Performansa Etkisi Ölçeği) uygulanmış; veriler yaş, cinsiyet, eğitim durumu, estetik algı ve klinik bulgular ile ilişkilendirilerek analiz edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmelerde Shapiro-Wilk, t testi, ANOVA, Tukey HSD ve Pearson korelasyon analizleri kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Ayrıca her iki ölçek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak iç tutarlılık değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, anterior diş eksikliği bulunan bireylerde dental estetiğin psikososyal etkisinin belirgin düzeyde yüksek olduğunu ve bu durumun ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Estetik kayıpların bireylerin özgüven, sosyal etkileşim ve psikolojik iyi oluş düzeylerinde anlamlı farklılıklar yarattığı tespit edilmiş; bu bulgular doğrultusunda anterior diş eksikliğinin yalnızca fonksiyonel değil, psikososyal açıdan da önemli sonuçlar doğurduğu ve protetik tedavi planlamasında estetik algı ile yaşam kalitesi unsurlarının dikkate alınmasının gerekliliği vurgulanmıştır.