Üstbilişsel strateji kullanımının okuduğunu anlama düzeyi düşük öğrencilerde erişi artırımına etkisi

Dilin, gerek bireysel gerekse toplumsal alanda islevlerini yerine getirebilmesi için okuma ve okuduğunu anlama becerilerini gelistiren bir anadili öğretimi kaçınılmazdır. Bireyin toplumsallasmasını, yeniliklere ayak uydurmasını, kültürlenmesini, bir üst öğretime ve hayata; akademik, bedensel, zihinsel ve duygusal açılardan hazırlanmasını amaç edinen ilköğretimde ana dili öğretimi açısından Türkçe dersi önemli bir yere sahiptir. ?lköğretimde Türkçe dersleri ve özellikle okuma ve okuduğunu anlama düzeyinde yapılan arastırmalar, ana dili öğretiminde oldukça önemli olan bu alanda öğrencilerin amaçlanan hedeflere ulasamadığını göstermektedir. Öğrencilerin yetersiz kaldığı görülen okuduğunu anlamayamamanın sebepleri arasında ise, öncelikle öğrencilerin bilgiyi özümseyememe, gerekli anlama yöntem ve tekniklerini bilmeme, öğretimsel etkinliklerinin azlığı ve benzeri nedenler sıralanmaktadır. Yine son yıllarda yurt dısında özellikle okuduğunu anlama alanında yapılan arastırmalarda, öğrencilerin kendilerini ve süreci kontrol edecek, planlama, örgütleme, tahmin etme, sınama ve benzeri teknik ve stratejileri kullanmalarının okuduğunu anlama düzeylerini artırmada etkili olduğu gözlenmistir. Türkçe dersinde becerileri gelistirmek için kullanılacak araçlardan biri de öğrenme stratejileridir. Üstbilis stratejileri de bu alanda yurtdısında kullanılmakla birlikte ülkemiz için yeni sayılabilir. Üstbilissel strateji kullanımının okuduğunu anlama düzeyi düsük öğrencilerde erisi artırımına etkisini belirlemeye yönelik olarak yapılan bu arastırma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen modeline göre gerçeklestirilmistir. Arastırmaya 2006-2007 öğretim yılı bahar döneminde Ankara ili Yenimahalle ilçesi, Yunus Emre ve Sehit M. Ali Durak ?lköğretim Okuluna devam eden 5. sınıf öğrencileri katılmıs, arastırma deney grubunda 17, kontrol grubunda 16 olmak üzere toplam 33 öğrenci ile yürütülmüstür. Arastırmada veri toplama aracı olarak okuduğunu anlama basarı testi, üstbilissel okuduğunu anlama farkındalığı ölçeği ve görüsme formu kullanılmıstır. Ayrıca etkinlikler düzenlenerek öğretim sürecinde kullanılmıstır. Arastırmayla ilgili tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS paket programından yararlanılmıs, deney ve kontrol grubundan elde edilen puanlar arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı "t? testi ile sınanmıstır. Gruplar arası karsılastırmalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmistir. Arastırmada elde edilen sonuçlar söyledir; 1. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ile öğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında okuduğunu anlama vi erisi düzeyi açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Diğer bir ifadeyle öğretilen üstbilis stratejisi öğrencilerin okuduğunu anlama erisi düzeylerinin artmasında etkilidir. 2. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ile öğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında üstbilissel okuduğunu anlama farkındalığı becerilerini kullanma açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Baska bir deyisle deney grubunda uygulanan üstbilissel strateji öğretimi öğrencilerin üstbilissel okuduğunu anlama beceri düzeylerini gelistirmede etkilidir. 3. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ile öğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında üstbilissel okuduğunu anlama farkındalığı becerilerini kullanma durumlarına iliskin öğrenci görüsleri arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Baska bir ifadeyle yapılan strateji öğretiminin, deney grubundaki öğrencilerin stratejiyi öğrenerek kullanmalarında ve içsellestirmelerinde etkilili olduğu sonucuna ulasılmıstır