Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin kesirler konusunda problem kurma ve problem çözme süreçlerinin incelenmesi

Bu araştırmada üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren 6. sınıf öğrencilerinin kesirlerde çarpma ve bölme işlemi ile ilgili problem kurma ve problem çözme süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada öğrencilerin problem kurma ve problem çözme süreçlerini derinlemesine inceleyebilmek için nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Ölçüt örneklemenin kullanıldığı araştırmanın örneklemini Antalya ili Serik ilçesindeki bir okulda öğrenim gören 25 normal gelişim gösteren 6. sınıf öğrencisi ile Antalya ili Kepez ilçesindeki bir Bilim ve Sanat Merkezinde (BİLSEM) öğrenim gören 25 üstün yetenekli 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan "Problem Kurma Testi (PKT)", "Problem Çözme Testi (PÇT)" ve 3 üstün yetenekli ve 3 normal gelişim gösteren öğrenci için "Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde Problem Kurma Testinden elde edilen bulgular Baştürk, Ergin ve Türnüklü (2013) tarafından oluşturulan Problemleri Sınıflama Şeması ile analiz edilmiştir. Problem Çözme Testinde elde edilen bulgular Baki (2008) tarafından oluşturulan Aşamalı Puanlama Ölçeğindeki problem çözme basamakları ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin kurdukları problemlerde yaptıkları hatalar ve görüşmeden elde edilen bulgular içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre üstün yetenekli öğrencilerin hem kesirlerde çarpma hem de kesirlerde bölme işleminde kurdukları problemlerin yarısından fazlası matematiksel-yeterli problemler olarak ortaya çıkmışken normal gelişim gösteren öğrencilerde bu oranın hem kesirlerde çarpma hem de bölme işleminde yarısından az olduğu ortaya çıkmıştır. Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin kurdukları matematiksel problemlerdeki hatalar incelendiğinde başka işlem yapmayı gerektiren problem kurma, kesirlere doğal sayı anlamı yükleme, oranla miktarı karıştırma, birimsiz miktar belirtme, yeni sayılar ekleyerek problem kurma, parça-bütün ilişkisi kuramama ve bütüne değer atama olmak üzere 7 farklı hata türü tespit edilmiştir. Ayrıca normal gelişim gösteren öğrencilerin kurdukları matematiksel problemlerde ek olarak verilen sayılardan bağımsız problem kurma hatasına rastlanmıştır. Üstün yetenekli ve normal gelişim gösteren öğrencilerin problem çözme testinden elde edilen sonuçlara göre hem üstün yetenekli hem de normal gelişim gösteren öğrencilerin kesirlerde çarpma ve bölme işlemleri ile ilgili problem çözme düzeylerinin yüksek düzeyde olmadığı ortaya çıkmıştır. İki grup arasında karşılaştırma yapıldığında üstün yetenekli öğrenciler değerlendirme basamağı dışında normal gelişim gösteren öğrencilerden daha yüksek performans göstermiştir. Görüşme sorularından elde edilen sonuçlara göre hem üstün yetenekli hem de normal gelişim gösteren öğrenciler problem çözme sürecinde problem çözme basamaklarının tamamını kullanmadan problem çözümlerine ulaşmaya çalışmışlardır. Anahtar Kelimeler: Üstün yetenek, Problem çözme, Problem kurma, Kesirler