Üstün yetenekliler eğitiminde öğretmen yetiştirme politikalarına yönelik model önerisi: Karma yöntem araştırması

Bu araştırmanın amacı politika belgelerine ve ülkemizdeki üstün yetenekliler eğitimi öğretmen yetiştirme politikalarına yönelik paydaş görüşlerine göre bir üstün yetenekliler öğretmen yetiştirme modeli geliştirmek, bu modelin benimsenme ve uygulanabilirlik düzeyini öğretmen görüşleri doğrultusunda tespit etmektir. Çalışmada, karma araştırma yöntemlerinden keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Araştırma doküman analizi, paydaş görüşlerinin incelenmesi, model oluşturulması ve modelin değerlendirilmesi olmak üzere dört aşamada yürütülmüştür. Doküman incelemesi aşamasında ulusal ve uluslararası politika belgeleri ile eğitim temelli belgeler irdelenmiştir. Paydaş olarak üstün yetenekliler alanında çalışan akademisyenler, BİLSEM' de görev yapan öğretmenler ve okul müdürleri, örgün eğitim kurumlarında üstün yetenekli öğrencisi olan öğretmen ve okul müdürleri ile Milli Eğitim Bakanlığı Merkez teşkilatının ilgili birimlerinde üstün yetenekliler alanında görev yapan yöneticilerle çevrim içi ve yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Modelin geliştirilmesinde doküman analizinden ve paydaşlardan görüşme yoluyla elde edilen veriler kullanılmıştır. Geliştirilen modelin öğretmenler tarafından benimsenme ve uygulanabilirliğini araştırmak için Üstün Yetenekliler Öğretmen Yetiştirme Modeli Benimsenme Ölçeği (MBÖ) ve Üstün Yetenekliler Öğretmen Yetiştirme Modeli Uygulanabilirlik Ölçeği (MUÖ) geliştirilmiştir. Araştırmanın evreni Ankara olup örneklemi Ankara'nın dokuz merkez ilçesi olan Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle'de bulunan ilk, orta ve lise kademelerinde çalışan öğretmenlerden seçilmiştir. Nitel verilerin analizinde doküman incelemesi ve içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 23.0 istatistik programından yararlanılmıştır. Ölçeklere ve alt boyutlarına ilişkin betimsel istatistikler hesaplanmıştır. Ölçekler normal bir dağılım göstermediğinden analizlerde parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U testi ve Kruskall Wallis testleri yapılmıştır. Modelin öğretmenler tarafından benimsenme ve uygulanabilir bulunma düzeyleri yüksek çıkmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda çeşitli öneriler getirilmiştir.