Üvez (Sorbus domestica L.) bitkisi meyve özütünün antioksidan, antikolinerjik, antikanser ve genotoksik etkilerinin araştırılması

Üvez (Sorbus domestica L.) meyvesi ülkemizin çoğu bölgesinde yetişebilen ve şifalı olduğuna inanılan bir meyvedir. Bu çalışmada, üvezin içeriğinde bulunan serbest radikal süpürücü antioksidan maddelerin etkinliği ve antikolinerjik olarak enzim inhibisyonu araştırılmıştır. Antioksidan kapasitesi bakır iyonlarını indirgeme (Cu2+) (CUPRAC) testi, antikolinerjik etkinliği ise Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) enzimleri üzerindeki inhibisyonu ile belirlenmiştir. Ayrıca tıbbi açıdan koruyucu ya da iyileştirici özelliği olabilecek bu meyvenin muhtemel sitotoksik ve genotoksik etkileri in vitro ortamda insan meme kanseri hücre kültürü (MCF-7) üzerinde çalışılmıştır. Sitotoksik etkinliği WST-1 testi ile incelenmiştir. Genotoksik etkiniği ise Komet testi ile araştırılmıştır. CUPRAC testi ile üvez meyvesinin sulu ekstrasiyonuna ait farklı konsantrasyonların (5,10,15,20,25,30 μg/mL) etkinliği incelendiğinde standart antiosidanlara göre (α-Tokoferol ve Trolox) daha yüksek olduğu bulunmuştur. Antikolinerjik aktivitesi incelendiğinde ise Kolinesteraz enziminin standart inhibitörü olan Takrin'e karşı oldukça yüksek akviteye sahip olduğu görülmüştür. Sitotoksik etkinlik WST-1 ile incelendiğinde hücre kültürü üzerinde %50 inhibisyon konsantrasyounun (IC50) en yüksek ekstraksiyon (500000 ppm) oranında dahil elde edilemediği belirlenmiştir. Komet testi ile genotoksisite aktivitesi araştırılmış ve az miktarda da olsa genotoksik etki gösterdiği görülmüştür.