Uyarlanmış hareket eğitimi programının ortaokul öğrencilerinde engellilere karşı empati, tutum ve öz-duyarlılıklarının değerlendirilmesi üzerine bir karma desen araştırması

Bu tez, Uyarlanmış Hareket Eğitimi Programının (UHEP) ortaokul öğrencilerinde engellilere karşı empati, tutum ve öz-duyarlılıklarının değerlendirilmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yöntemleri müdahale deseninde yürütülmüş bu araştırmanın nicel boyutu, ön test-son test kontrol gruplu seçkisiz desen, nitel boyutu ise durum çalışması deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında deney grubu 25, kontrol grubu 25 olmak üzere toplam 50 ortaokul öğrencisi, nitel aşamasında ise sadece deney grubu öğrencileri yer almıştır. Araştırmada Kaya ve Siyez (2010) tarafından geliştirilen KA-Sİ Çocuk ve Ergenler için Empatik Eğilim Ölçeği, Gümüş ve Öncel (2019) tarafından Türkçe uyarlanan Engelli Çocuklara Yönelik Tutumlar Ölçeği ile Erişen ve arkadaşları (2021) tarafından ortaokul öğrencilerinde geçerlilik ve güvenirliliği yapılan Öz-Duyarlılık Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ön test ölçümlerinin alınmasından ardından deney grubu öğrencilerine UHEP uygulanmıştır. Son test ölçümlerinin alınmasından 2 hafta sonra ise sadece deney grubu öğrencilerine kalıcılık testleri uygulanmıştır. Araştırmanın nicel veri analizlerinde Mann Whitney U, Friedman testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, nitel veri analizlerinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bulgular sonucunda 15 ana tema ve 20 alt tema ortaya çıkmıştır. Nicel bulgular sonucunda UHEP' in ortaokul öğrencilerinin empatik eğilim ölçeği duygusal ve bilişsel empati, Engelli Çocuklara Yönelik Tutumlar Ölçeği etkileşim ve kabullenme, kaçınma, acıma ve yakınlık ile Öz-Duyarlılık Ölçeği öz sevecenlik, öz yargılama, izolasyon ve aşırı özdeşleşme alt boyutunda deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunduğu saptanmıştır. Ancak paylaşımların bilincinde olma ve bilinçlilik alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. Kalıcılık testi sonuçlarında ise duygusal empati, acıma, paylaşımların bilincinde olma ve bilinçlilik puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadığı saptanmıştır. Ancak diğer tüm alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, 6 haftalık UHEP' in ortaokul öğrencilerinin engellilere karşı empati, tutum ve öz-duyarlılıklarını geliştirdiği ve yarıyapılandırılmış görüşme sonuçlarınında araştırma bulgularını desteklediği görülmüştür.