Uygulamalı bir analiz olarak Laffer Eğrisi: Türkiye örneği (2006-2021)

Vergi oranları ile vergi gelirleri arasında ters U şeklinde bir ilişkinin bulunduğunu ifade eden Laffer'e göre, optimal bir vergi oranı vardır ve bu vergi oranı aşıldığında vergi gelirlerinde düşüş meydana gelir. Bu çalışmanın amacı, 2006:Q1- 2021:Q4 dönemine ait çeyrek yıllık verilerle Laffer eğrisinin Türkiye ekonomisindeki geçerliliğinin incelenmesi ve toplam vergiler, dolaylı vergiler ve katma değer vergisi için optimal vergi oranlarıyla gerçekleşen cari vergi oranlarının karşılaştırılarak Türkiye'nin eğrinin hangi tarafında yer aldığını ortaya koymaktır. Çalışmada Sınır Testi yöntemi aracılığıyla değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi incelenmiştir. Değişkenlerin uzun dönem ilişkileri ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) tahminleri yöntemiyle analiz edilmişitr. Analizlerde elde edilen sonuçlar itibariyle vergi oranları ile vergi gelirleri arasında eşbütünleşme ilişkisinin var olduğu gözlemlenmiştir. Laffer eğrisinin Türkiye ekonomisindeki geçerliliği ARDL modeliyle incelendiğinde vergi oranı değişkenlerinin uzun dönemde istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönlü, vergi oranı karesi değişkenlerinin ise istatistiksel açıdan anlamlı ancak negatif yönlü bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Laffer eğrisi ters U şeklinde olduğundan teorik olarak ikinci bağımsız değişkenin negatif çıkması beklenmektedir. Vergi oranlarının karesi değişkenlerinin negatif çıkması teorik beklentiye uygun bir sonuç vermektedir. Toplam vergiler, dolaylı vergiler ve katma değer vergisi için optimal vergi oranları sırasıyla; %16.4, %11.1 ve %1.7'dir. Anahtar Sözcükler: Laffer Eğrisi, Vergi Oranları, Vergi Gelirleri, ARDL Modeli, Sınır Testi