Uygur Türklerinde dini başa çıkma, sıla hasreti, öz-değer ve travma sonrası stres düzeyleri arasındaki ilişki

İnsan, yaşamı boyunca çeşitli olumsuzluklarla karşılaşmakta ve birtakım zorluklarla mücadele etmektedir. Bu zorluklardan biri ise göç etme durumudur. Göç etme eylemi kadar bu eylemin nedeni ve niteliği de oldukça önemlidir. Bulunduğu ve aşina olduğu topraklardan ve sevdiklerinden uzak kalan bireyde evine ve ailesine karşı büyük bir özlem vuku bulmaktadır. Ayrıca kendisini göç etmeye mecbur bırakan zorluklar, ruh halinin zedelenmesine ve direnç gücünün kırılmasına sebebiyet vermektedir. İnançlı bireylerin ise ruhsal sorunlara din ve inançlarından destek alarak dayanma gücü göstermeleri beklendiktir. Ancak bu direncin niteliği ve şekli bireyden bireye farklılık gösterebilmektedir. Ayrıca kişinin kendi zatına karşı oluşturduğu öz-değer algısı çoğu zaman dışsal koşullardan etkilenmekte, dini uygulamaları, aile desteği, onay alma durumu bireyin benlik değerinin şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada temel amaç, görmüş oldukları baskı, zulüm, asimilasyon ve sindirme politikasından ötürü yaşadıkları öz vatanlarından göç etmek zorunda bırakılan ve etnik kimlikleri sebebiyle Türkiye'ye sığınan Uygur Türklerinin maruz kaldıkları baskı ve zulüm sebebiyle oluşan travma sonrası stres düzeyini tespit etmek, ülkelerine karşı hissetmiş oldukları özlemin derecesini ortaya koymak ve bu olumsuzluklara karşı dinden destek alarak göstermiş oldukları direnci tespit etmektir. Ayrıca dinlerine, ailelerine ve sevdiklerine oldukça bağlı olan Uygurların öz değer algılarının dış koşullara bağlı olarak ne düzeyde şekillendiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklemini, İstanbul ve Kayseri illerinde yüz yüze görüşülerek anket uygulanan 18 yaş üstü 302 Uygur Türkü birey oluşturmaktadır.. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Dini başa çıkma, sıla hasreti, travma sonrası stres ve koşullu öz-değer konuları, Dini Başa Çıkma Ölçeği, Utrecht Sıla Özlemi Ölçeği (USÖ), Olayların Etkisi Ölçeği (IES-R), Koşullu Öz-Değer Ölçeği ve İçsel Dini Motivasyon Ölçeği (İDMÖ) kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre kendi öz vatanları ile aralarında uçurum oluşan ve resmi yollarla iletişim kurmaları yasaklanan Uygur Türkü bireylerde sıla hasreti ve koşullu öz-değer yüksek çıkmıştır. Ayrıca olumsuz durumlar karşısında dini kimlikleri ile mücadele eden bu göçmenlerde dini başa çıkmanın yüksek, travma sonrası stres düzeyinin ise ortalama olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Göç, Din Psikolojisi, Uygurlar, Dini Başa Çıkma, Sıla Hasreti, Travma Sonrası Stres, Koşullu Öz-Değer.