Vajinal doğum yapan annelere motivasyonel görüşme tekniği ile verilen emzirme eğitiminin emzirme motivasyonu, öz yeterliliği ve bağlanma üzerine etkisi

Araştırmanın amacı vajinal doğum yapan annelere motivasyonel görüşme tekniğiyle verilen emzirme eğitiminin emzirme motivasyonu, öz yeterliliği ve bağlanma üzerine etkisini incelemektir. Araştırma tipi randomize kontrollü çalışmadır. Çalışma Gümüşhane Devlet Hastanesinde Mayıs 2023-Ağustos 2024 tarihleri arasında vajinal doğum yapmış primipar annelerle gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda 40, kontrol grubunda 40 olmak üzere toplam 80 anne araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Deney grubundaki annelere, doğum sonrası ilk 20 ila 24. saatler arasında, postpartum dönemde ise 2-5., 13-17. ve 30-42. günler arasında toplam dört kez motivasyonel görüşme tekniğiyle emzirme eğitimi verilmiştir. Kontrol grubundaki anneler standart bakım almıştır. Araştırma verileri "Anne Tanıtıcı Bilgi Formu", "Primipar Emzirme Motivasyon Ölçeği (PEMÖ)" ,"Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği (EÖYÖ)", "Anne-Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ)" ve " Motivasyonel Görüşme Önem ve Güven-Yeterlilik Derecelendirme Cetveli" formlarıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, ortanca, minimum ve maksimum değer aralığı, Student t, Mann Whitney U, Robust ANOVA, Friedman ve Varyans analiz testleri uygulanmıştır. Araştırmada motivasyonel görüşme tekniği ile verilen emzirme eğitiminin PEMÖ'nün alt boyutlarından "emzirmeye verilen değer" (F=6.193; p=0.006; η2=0.074), "öz etkililik" (F=7.088; p= 0.002; η2=0.083), "ebe desteği" (F=22.302; p<0.001; η2=0.022)" puan ortalaması üzerine istatistiksel açıdan anlamlı etkisinin olduğu, başarı beklentisi (F=4.145; p=0.126) puanı üzerine ise anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Annelerin izlem döneminde EÖYÖ (F=3.650; p=0.041; η2=0.045) ve ABBÖ (F=8.584; p=0.014) toplam puan ortalaması, deney grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Çalışmada deney grubundaki annelerin eğitim sonrası ile izlem döneminde "Motivasyonel Görüşme Önem ve Güven-Yeterlilik Derecelendirme Cetveli" puan ortalaması, kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p<0.005). Sonuç olarak, annelere motivasyonel görüşme tekniğiyle verilen emzirme eğitiminin; emzirme motivasyonu (emzirmeye verilen değer, öz etkililik, ebe desteği alt boyutları), emzirme öz yeterliliği, anne-bebek bağlanması, emzirmeye verdiği önem ve emzirmede kendisine duyduğu güven-yeterlilik üzerine olumlu etkisinin olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Anne, Emzirme, Motivasyonel Görüşme, Öz Yeterlilik