Varoluşçu psikoloji ve din: Temsilciler ve temel kavramlar üzerinden bir inceleme

On dokuzuncu yüzyılda moderniteye bir tepki olarak doğan varoluşçuluk insanın kendini gerçekleştirme iradesine sahip olduğu ve varlığının sınırlanamayacağı ilkesine dayanan felsefi bir düşünce sistemidir. Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Jean-Paul Sartre gibi düşünürler tarafından temelleri atılan ve geliştirilen varoluşçuluk; özgürlük, yalıtım, anlamsızlık gibi temel insani kaygıları kendine konu edinir. Bireyi ve onun sahip olduğu temel varoluşsal kavramları ele alan varoluşçu yaklaşım, pek çok hümanist düşünürü etkilemiştir. Edebiyat, sinema gibi sanat dallarına da ilham olan varoluşçuluğun etki alanlarından biri de psikoloji olmuştur. Çalışmada, varoluşçu psikolojinin temsilcilerinin dini görüşleri ve be görüşleri bağlamında temel varoluşsal kavramların din ve maneviyat ile ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma L. Binswanger, V. F.rankl, R. May, Irvin D. Yalom, E. van Deurzen ve Türkiye'de varoluşçu yaklaşım üzerinde çalışmalar yürütmüş olan Erol Göka ile sınırlandırılmıştır. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma olarak belirlenip doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde varoluşçu psikolojinin zeminini oluşturması nedeniyle varoluşçu felsefe ele alınmış ve öncü isimleri ile temel kavramları üzerinden varoluşçu psikolojinin ortaya çıktığı süreç izlenmiştir. İkinci bölümde ise önde gelen isimler ve varoluşsal kavramlar (kaygı, anlam, özgürlük, yalnızlık, hayatın anlamı) aracılığı ile varoluşçu psikolojinin çerçevesi çizilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde, çizilen çerçeve doğrultusunda varoluşçu psikoloji yaklaşımını benimseyen psikologların dini görüşleri ve varoluşsal kavramların din ile irtibatı ele alınmıştır. Bu bağlamda sağlıklı bir dini yaşantı, bireyin varoluşsal sorularının çözümünde ve anlamlandırılmasında, işlevsel ve yapıcı bir şekilde ele alınmaktadır. Sonuç olarak varoluşçu psikolojinin dini; dinin işlevselliği ve bireylerin yaşamlarındaki belirleyici konumu açısından değerlendirdiği gözlemlenmiştir.