Vasküler endotelyal büyüme faktörünün yara iyileşmesi ve oksidatif stres üzerine etkileri

Trombosit Kaynaklı Büyüme Faktörleri Süperailesinin üyesi olan Vasküler Endotel Büyüme Faktörü (VEGF)?nün endotel hücreleri için önemli etkileri olduğu bilinmektedir. VEGF vücutta yeni damar yapımı, yara iyileşmesi, embriyogenez, gelişimde menstruel siklus gibi olaylarda görev alır. Çalışmamızda, yeni damar oluşumunu uyararak yara iyileşmesinde etki gösterdiği bilinen VEGF?nin topikal olarak uygulanmasının yara dokusu oksidatif stres üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda ağırlıkları 200-250gr arasında değişen 6-7 aylık toplam 42 adet Wistar albino tipi dişi sıçanlar kullanıldı. Deney hayvanları kontrol grubu (n=6), tedavisiz grup (n=12), kitosan uygulanan grup (n=12) ve kitosan+VEGF uygulanan grup (n=12) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Kontrol grubu hariç tüm hayvanlarda anestezi altında iken sırtta orta hattın iki yanında eksizyonel kesi yarası oluşturuldu. VEGF uygulanan gruplardaki sıçanların yaralarına her gün birer kez topikal olarak kitosan jel içerisinde VEGF-A (7 ng/ml) uygulandı. Kitosan grubunda ise aynı miktarda kitosan jel uygulandı. Uygulamalardan sonra iyileşmenin 3. ve 7. günlerinde sıçanlar feda edildi. Yara iyileşme düzeyi lipit peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA), nitrik oksit (NOx), önemli antioksidanlar olan glutatyon (GSH), askorbik asit (AA), ve süperoksid dismutazların aktivitesi (SOD) spektrofotometrik yöntemle ölçüldüSonuçlar aritmetik ortalama ± standart sapma olarak ifade edildi ve Anova varyans analizi ile karşılaştırıldı (p<0,05). Çalışmamız sonucunda yara iyileşmesi tedavisinde uyguladığımız kitosanın, yara iyileşmesindeki oksidatif olaylar üzerine etkili olduğu görülmüştür. Özellikle iyileşmenin ileri evrelerinde NOx ve MDA miktarını arttırdığı görülmüştür. Yara iyilesmesine olumlu katkılarının olduğu bilinen VEGF?nin bu çalısmadaki uygulama dozunun inflamatuvar yanıtları arttırdığı ve buna bağlı olarak oksidan ve antioksidan olayları etkilediği gözlemlenmiştir.Anahtar Kelimeler : VEGF, yara iyileşmesi, antioksidan, oksidatif stres