Viral enfeksiyonların fibrozis ve nörodejeneratif bozukluklarda görev alan bazı hedef genler üzerindeki etkilerinin araştırılması

2019 yılında ortaya çıkan SARS-CoV-2 enfeksiyonu, akciğer başta olmak üzere birçok organ sistemini etkileyerek fibrozis, inflamasyon ve nörolojik komplikasyonlara yol açmaktadır. Benzer şekilde HEV, karaciğer dışında ekstrahepatik tutulumları özellikle nörolojik etkileri ile dikkat çekmektedir. Her iki viral enfeksiyonunda bağışıklık aracılı mekanizmalar yoluyla orta ve uzun dönemli komplikasyonlara neden olabileceği tahmin edilmektedir. Bu tez çalışmasında, ağır COVID 19 hastalarında ve iyileşme dönemindeki bireylerde EMT ve fibrozis belirteçleri vimentin, Snail, Slug, E- kadherin, ZEB1 ile MAP2K4 ekspresyonları ve fibrotik sistemin yeniden düzenlenmesi ile epitel bariyer fonksiyon kaybının desteklendiği gösterilmiştir. Ayrıca, COVID 19'un fibrozis ve inflamasyon süreçlerinde MAPK yolaklarını manipüle ederek kritik rol oynadığı saptanmıştır. Çalışmamızın ikinci kısmında, AH, PH ve MS olan bireylerde HEV seroprevalansı ve immün yanıt araştırılmıştır. Bu hasta gruplarında yüksek HEV-IgG ve IgM düzeyleri ile HEV-RNA pozitifliği saptanmıştır. Antiviral bağışıklıkta ISGylation sinyal yolağında kritik rol oynayan, IRF9, STAT1, IFBN-1, ISG15 ve STAT2 genlerinin ekspresyonlarının anlamlı olarak baskılandığı ve bunun HEV' in nörolojik hastalıklarda baskılanmış immün yanıtından faydalanabileceği gösterilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, COVID 19' un fibrozis patogenezindeki EMT/MAPK ilişkisini ve HEV'in nörolojik hastalıklarla etkisini ortaya koymaktadır.