Vitamin eksikliğinin EKG parametreleri üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı vitamin eksikliği tanısı alan yetişkin hastalarda vitamin eksikliğinin Elektrokardiyografik (EKG) parametreler üzerine etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 15 Haziran 2024-15 Ocak 2025 tarihleri arasında Kardiyoloji, Dahiliye ve Aile hekimliği polikliniğine başvuran tetkikleri sırasında vitamin düşüklüğü (d vit, b12 vit, folat) nedeni ile tedavi alması gereken 18 yaş üstü tüm hastalar dahil edilmiştir.15 Haziran 2024-15 Ocak 2025 tarihleri dışında kalan tüm poliklinik hastaları,15 Haziran 2024-15 Ocak 2025 tarihleri arasında Kardiyoloji, Dahiliye ve Aile hekimliği polikliniğine dışındaki diğer polikliniklere başvuran hastalar, poliklinik başvurusu sonrasında vitamin değerleri bakılmayan veya elektrokardiyogrofisi çekilmeyen hastalar, çalışmaya katılmayı kabul etmeyen ve 18 yaşın altında olan hastalar çalışmaya alınmamıştır. Hastaların yaş, cinsiyet, kilo, boy, hemogram, biyokimya ve EKG sonuçları kaydedilmiştir. Üç ay sonra vitamin eksikliği olan poliklinik kontrolüne çağrılan hastalar ve vitamin değerleri normal olan benzer gruptaki hastaların kontrol amaçlı EKG'leri ve kan tetkikleri tekrar kaydedilmiştir. Bulgular: B12 eksikliği olan grupta QTc süresi anlamlı derecede daha uzun bulundu (414,42 ± 24,04 msn vs. 407,50 ± 21,45 msn; p = 0,041) ve ejeksiyon fraksiyonu (EF) anlamlı derecede daha yüksek saptandı (60,60 ± 3,28% vs. 59,05 ± 3,27%; p = 0,005). B12 eksikliği olan grupta ayrıca QT/QTc intervali daha düşük (0,913 ± 0,06 vs. 0,937 ± 0,05; p = 0,022) ve FVDFB (ventriküler diyastolik fonksiyon göstergesi) anlamlı derecede daha düşük bulundu (149,85 ± 19,70 vs. 158,76 ± 24,86; p = 0,017). Korelasyon analizinde, vitamin B12 düzeyleri ile BMI (r = -0,209; p = 0,010), QTc (r = -0,159; p = 0,005) ve EF (r = -0,224; p = 0,006) arasında negatif ilişki bulundu. Çalışmamızda folik asit eksikliği olan grupta yaş ortalamasının anlamlı derecede daha düşük olduğu saptandı (folat eksikliği: 51,09 ± 16,75 yıl; kontrol: 58,47 ± 12,96 yıl; p = 0,010). Biyokimyasal parametreler incelendiğinde, folat eksikliği olan grupta AST (17,72 ± 6,25 vs. 19,65 ± 6,31; p = 0,016), total kolesterol (181,06 ± 50,75 vs. 207,20 ± 48,76; p = 0,002), trigliserid (146,82 ± 138,10 vs. 153,24 ± 78,31; p = 0,034) ve LDL kolesterol (102,24 ± 38,23 vs. 125,47 ± 41,9; p = 0,001) düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşük bulundu. Ayrıca, folat düzeyi ile total kolesterol (r = 0,284; p < 0,001) ve LDL kolesterol (r = 0,312; p < 0,001) arasında pozitif korelasyon saptandı. EKG parametreleri değerlendirildiğinde, folik asit eksikliği olan grupta S dalgası amplitüdü daha düşük (3,81 ± 2,76 vs. 4,69 ± 3,29; p = 0,057) iken, R/S oranı anlamlı derecede daha yüksek (2,32 ± 1,99 vs. 1,68 ± 1,47; p = 0,047) bulundu. Çalışmamızda vitamin D eksikliği olan grubun yaş ortalaması anlamlı olarak daha düşük bulundu (51,52 ± 15,69 vs. 58,42 ± 13,60; p = 0,04). Kronik hastalıklar incelendiğinde, hiperlipidemi (33,3% vs. 50,7%; p = 0,032) ve koroner arter hastalığı (25,3% vs. 41,3%; p = 0,038) oranları vitamin D eksikliği olmayan grupta daha yüksek bulundu. Biyokimyasal parametreler açısından, vitamin D eksikliği grubunda kreatinin (0,72 [0,48–1,16] vs. 0,85 [0,50–1,84]; p = 0,005), BUN (24,18 ± 8,40 vs. 31,75 ± 10,61; p < 0,001) ve GGT (15 [6–48] vs. 18,80 [9–191]; p = 0,047) düzeyleri anlamlı olarak daha düşük saptandı. Buna karşılık, BMI (29,64 ± 5,57 vs. 27,06 ± 3,98; p = 0,02) ve GFH (98,44 ± 17,16 vs. 87,20 ± 25,24; p = 0,002) vitamin D eksikliği grubunda daha yüksek bulundu. EKG parametreleri incelendiğinde, vitamin D eksikliği olan grupta PR mesafesi anlamlı olarak daha kısa (147,83 ± 20,71 vs. 161,07 ± 23,55; p < 0,001), S dalgası daha düşük (3 [1–17] vs. 4 [1–16]; p = 0,001), Tp-e/QTc oranı daha düşük (0,18 [0,09–0,50]; p = 0,052) ve R/S oranı anlamlı olarak daha yüksek (1,4 [0,17–10]; p = 0,001) bulundu. Sonuç: Genel olarak elde edilen sonuçlar, vitamin eksikliklerinin kardiyak elektriksel aktiviteyi bozarak aritmi riskini artırabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Vitamin Eksikliği, Elektrokardiyografi, Aile Hekimliği, Koruyucu Hekimlik