Farklı MMP inhibitör kullanımlarının universal bonding uygulamalarında elde edilen bağlanma dayanımı üzerine etkilerinin in vitro değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, farklı Matriks Metalloproteinaz (MMP) enzim inhibitörleri kullanılmasının, etch and rinse modda uygulanan adeziv sistemlerin kısa ve uzun dönem sonrasındaki mikrogerilim bağlanma dayanımının etkilerini karşılaştırılmalı olarak değerlendirmektir. Bu in vitro çalışmada, 63 adet çürüksüz, sağlam üçüncü molar insan dişi kullanıldı. Dişler kullanılacak adeziv sisteme (Adper Single Bond 2-ASB2, G-Premio Bond Universal-GPB, G2-Bond Universal-G2B) göre rastgele üç gruba ayrıldı. Oluşturulan gruplar kontrol grubu ve iki MMP inhibitör grubu (CHX ve PA) olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. Standardize edilmiş düz dentin yüzeyleri hazırlandıktan sonra MMP enzim inhibitörleri asit uygulasından sonra 60 saniye uygulanıp, adeziv sistemler üretici firma talimatlarına göre etch and rinse olarak uygulandı. Kontrol grupları da MMP enzim inhibitörü uygulanmadan aynı şekilde hazırlandı. Sonrasında kompozit restorasyonları tamamlanıp mikrogerilim bağlanma dayanımı testi (μTBS) için 1 mm2'lik kompozit rezin-dentin çubukları elde edildi. Her bir dişten elde edilen çubuklar eşit olacak şekilde yarısı 24 saat distile suda bekletildikten sonra diğer yarısı 10,000 termosiklusta yaşlandırıldıktan sonra değerlendirilmek üzere iki gruba ayrıldı. Hazırlanan çubuklar μTBS açısından değerlendirildi. Herhangi bir MMP enzim inhibitörü uygulanmadan kullanılan adeziv sistemlerin kısa ve uzun dönem değerlendirilmelerinde bağlanma dayanımı ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,05). 24 saat suda bekledikten sonra yapılan değerlendirmelerde, CHX uygulanan gruplarda mikrogerilim bağlanma dayanımı değerleri kontrol gruplarına göre yüksek olup ASB2 adezivi hariç diğer kullanılan adezivlerde de bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir. 24 saat suda bekledikten sonra yapılan değerlendirmelerde, PA uygulanan gruplarda mikrogerilim bağlanma dayanımı değerleri kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p˃0,05). 10,000 termosiklus ile yaşlandırmadan sonra yapılan değerlendirmelerde, CHX uygulanan gruplarda mikrogerilim bağlanma dayanımı değerleri kontrol gruplarına göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). 10,000 termosiklus ile yaşlandırmadan sonra yapılan değerlendirmelerde, PA uygulanan gruplarda mikrogerilim bağlanma dayanımı değerleri kontrol gruplarına göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hem CHX uygulanan gruplarda hem PA uygulanan gruplarda zamana bağlı bağlanma dayanımı değerlerinde düşme olmuştur. Ama bu düşüş kontrol gruplarındaki kadar dramatik değildir. Bu çalışmanın sonucunda; Kullanılan adezivlerinde bağlanma dayanımları karşılaştırıldığında sırasıyla G2B˃GPB˃ASB2 bulunmuştur. Etch and rinse modda uygulanan adeziv sistemlerin zamanla mikrogerilim bağlanma dayanımında gözlenen düşüşü MMP inhibitörleriyle azaltılabildiği saptanmıştır. PA kısa dönem değerlendirmesinde bağlanma dayanımını etkilemezken CHX'in arttırdığı bulunmuştur. PA'nın renklenmeye sebep olması klinik pratik açısından uygun bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: MMP Enzim İnhibitörleri, Klorheksidin, Proanthosiyanidin, Universal Adezivler, Etch and Rinse Adezivler, Mikrogerilim Bağlanma Dayanımı Testi