Acil durum ve afet çevirmenliği bağlamında gönüllülük niteliği: Türkiye deneyimi

Afetler, hükümetlerin, yerel imkanlar kullanarak başa çıkamadığı, insan hayatı, ekonomi, kültürel varlıklar kapsamında yıkıcı etkileri olan doğal veya insan yapımı olaylardır.Afet, büyük çaplı kayıplarayol açmaktadır ve bu nedenle afetin gerçekleştiği yerde arama kurtarma operasyonları, ilk yardım hizmetleri,yardım malzemesi dağıtılması gibi eylemler hayati önem taşımaktadır. Ayrıca, afetler, insanlarda vicdani ve ahlaki yükümlülükler doğurmakla birlikte hem ulusal hem de uluslararası yardımlaşmayı gerektirir.Bu kapsamda, özellikle arama kurtarma operasyonlarının bağlamında afetin oluştuğu ülkelere, uluslararası seviyede yardım gönderilebilir. Söz konusu yardımlar, ülkelerin eliyle yapılabileceği gibi uluslararası sivil toplum kuruluşları tarafından gönüllülük esasıyla da yapılabilir. Söz konusu grupların veya sivil toplum kuruluşlarının gönderildikleri afet bölgesindeki yerel yönetimler ile dil engeli olmadan iletişim kurabilmesi,söz konusu operasyon ve yardımların gerçekleştirilebilmesi için elzemdir.Bu durum, Türkiye'de çok fazla can kaybına neden olan 1999 Marmara depremlerinde kendini bariz bir şekilde göstermiştir. Dil engelinin fark edilmesi sonrasında afet durumlarındayabancı arama kurtarma ekipleri ile iletişimi sağlamak üzere gönüllülük esasına dayalı olarak Afette Rehber Çevirmenlik (ARÇ) Organizasyonukurulmuştur. İlk kurulduğunda afet durumlarıiçin söz konusu hizmeti vermeyi amaçlayan ARÇ, zamanla acil durumları da çalışma alanına katmıştır. Söz konusu organizasyon bünyesinde, İstanbul'da başlayıp Ankara, İzmir, Sakarya'da da, İstanbul, Hacettepe, Dokuz Eylül ve Sakarya Üniversiteleri nezdinde eğitimler verilmiştir. Bu tez, afet ve acil durumlarda gereken gönüllülük duygusunun ARÇ Organizasyonuna katılan bireylerde olması gerektiğinden hareketle gönüllülük olgusunun altını çizmekte ve ARÇ Organizasyonu kapsamında eğitimlere çeşitli düzeylerde katılmış olan bireylerin gönüllülük anlayışlarına açıklık getirmeyi konu edinmektedir.