Vurmalı ve üflemeli müzik aletleri terimleri: Türkiye ve Azerbaycan (İnceleme–tematik, karşılaştırmalı ve görsel sözlük-dizin)

Binlerce yıldır var olan insanlık evrimleşerek, kendini geliştirerek yaşadığı her dönemde hayatını kolaylaştıracak aletler geliştirmişlerdir. Hayatta kalmak, avlanmak, iletişim kurmak için yaptığı aletlerin ham maddelerini doğadan temin etmiş, maddeyi keşfetmiş ve şekillendirmiştir. Bu süreçte maddelerin ses gücünü fark ederek bu maddelerden doğayı taklit eden sesler çıkarabilmeyi keşfetmiştir. Önceleri avlanmak, iletişim kurmak veya doğadaki vahşi hayvanlardan korunmak gibi durumlar için yaptığı bu ses çıkaran aletleri zaman içerisinde geliştirmiş, eklentiler yapıp farklı seslerin birlikte çıkardığı uyumu keşfetmiştir. En sonunda bu aletler de günümüzde müzik aleti diye tabir ettiğimiz bir çok çeşit aletlere evrilmiştir. Uzun yıllardır gelişen değişen müzik aletleri ve eklentilerine bir çok ad verilmiştir. Türk toplumuna ait veya entegre olmuş bir çok müzik aleti ve terimi vardır. Bu çalışmanın malzemesi de Türkiye ve Azerbaycan'da kullanılan vurmalı, üflemeli müzik aletleri ve bu aletleri oluşturan eklentiler, parçalarla ilgili terimlerdir. Bu araştırmanın başlangıç bölümünde Türkiye ve Azerbaycan'daki çalgıbilim çalışmalarına değinilmiştir. Devamında tezimizin girişi niteliğinde olan, her iki ülkede kullanılan üflemeli ve vurmalı çalgıların morfolojik ve sentaktik özellikleri incelenmiş, elde edilen veriler istatistiksel tablolarla desteklenmiştir. Ardından çalışmanın temelini oluşturan tematik sözlük kısmı başlamaktadır. Bu bölüm yedi ana başlık altında tasnif edilmiştir. Her başlık Türkiye ve Azerbaycan alt bölümleri şeklinde düzenlenmiş, karşılaştırmalı tablolar ve görsellerle zenginleştirilmiştir. Sözlük kısmını, alfabetik sırayla düzenlenmiş dizin bölümü takip etmektedir. Dizin de yine Türkiye ve Azerbaycan olmak üzere iki alt başlıkta ele alınmış, her terim maddesinin yapısal çözümlemesi bu kısımda sunulmuştur. Çalışma genelinde toplam 781 terim değerlendirmeye alınmıştır.