Şehrin sahipleri kimler? - Mekanın mirası ve İstanbul'da kentsel aktivizm

Son yıllarda Türkiye'deki kentsel politikalar, ülkeye yabancı yatırımları çekmeyi amaçlayan neoliberal politikalardan nasibini almıştır. Son yıllarda Akdeniz ve Karadeniz'de en hızlı büyüyen şehirlerden ve merkezi finans merkezlerinden biri olan İstanbul, benzeri görülmemiş oranda inşaat, kentsel alanda genişleme ve artan nüfusla birlikte şehir hakkı taleplerinin yoğunlaştığı bir yer haline gelmiştir. Kentsel planlamada, şehrin sakinlerinin de temsil edilmesini savunan kentsel aktivizm birçok çıkmazla karşılaştı. İstanbul'un çehresindeki kabuk değişiminin zirvesini yaşadığı bir dönemde, Mayıs-Haziran 2013'te meydana gelen Gezi Parkı protestoları ise bu meseleye yeni boyutlar getirmiştir. Ne var ki müteakip yıllarda Gezi aktivizmi etkisini sürdüremeyip parçalandı. Bu tez, Gezi Parkı eylemcilerinin ivme kaybetmesinin en önemli nedenlerinden birini incelemeyi amaçlamakta olup siyasi kısıtlamalardansa eylem mantığıyla ilgili nedenlere odaklanmaktadır. İlaveten, İstanbul Havalimanı ve halihazırda yapılması planlanan 'Kanal İstanbul tartışılırken kentsel aktivizmden diğer siyasi meselelere nasıl bir kayma yaşandığı ve bunun da Gezi aktivizmini zayıflattığı gösterilmektedir. Bu tezde ayrıca, günlük hayatta şehir hakkı talebine dönük ortaya çıkmakta olan ve kentsel aktivizmin haritasını yeniden çizebilme ihtimalini bize sunan diğer eylem mantıkları da araştırılmıştır. Bu çalışmada, kentsel planlamanın insanların günlük hayatındaki etkisinin artmasıyla aktivizmin mikro düzeyde daha sürdürülebilir hale geldiği ve global şehirlerdeki devrimsiz hareketlerde gözlenen artışın da bundan kaynaklandığı öne sürülmektedir. Anahtar sözcükler: Eylem mantığı, Gezi Parkı protestoları, İstanbul, kentsel aktivizm, kentsel alan, şehir hakkı