XIX. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda Sason Ermenileri ve Sason Ermeni isyanları

Hazırladığımız bu çalışmada Osmanlının son dönemlerinde ortaya çıkan milliyetçi isyanlar içerisinde önemli bir yer tutan Ermeni Komitacıları tarafından çıkartılmış olan Sason isyanları konusu hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmamızda öncelikle, Sason bölgesinin geçmişten günümüze yaşadığı tarihi ve idari anlamda değişimler ele alınmıştır. Devamında ise Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sason bölgesinde yaşanan değişimler ve bölgede yaşayan Ermeni ve Müslüman halk arasındaki ilişkinin seyri hakkında bilgiler verilmiştir. Sason coğrafyası ve burada yaşayan Ermeniler hakkında genel bir bilgi verildikten sonra Ermeni Sorununun ortaya çıkışını ve bu noktada Sason'un önemi üzerinde durulmuştur. Milliyetçi Ermeni siyasi yapıların ortaya çıkmasından sonra 1894 yılında Hınçaklar ve 1904 yılında ise Taşnakların öncülüğünde Sason'da ortaya çıkan olaylar ve sonrasında yaşananlar etraflı şekilde ele alınmaktadır. Osmanlı Devleti'nin son yıllarında Sason'da yaşanan isyanları ele aldığımız bu çalışmamızda konu ile ilgili bilgilere ulaşmak için Başbakanlık Osmanlı Arşivleri, Sason Bölgesinde yaptığımız sözlü tarih çalışmaları ve kaynak eserlerden istifade edilmiştir.