XVI-XX. yüzyıllarda Anadolu'da kaybolan yerleşmeler: Manisa-Konya örneği

Anadolu, sahip olduğu doğal ve beşeri özellikler sayesinde tarihin ilk dönemlerinden itibaren yerleşmeye sahne olan alanlardan birisidir. Uygun coğrafi koşullarıyla tarihi süreçte birçok medeniyete ev sahipliği yapan bu topraklar üzerindeki egemen kuvvet değişse de iskan kesintisiz bir şekilde devam etmiştir. Bu sahada özellikle Osmanlı'dan günümüze yerleşmelere bakıldığında bir kısım iskan merkezlerinin zaman içerisinde kaybolduğu dikkat çekmektedir. Bu çalışmada Manisa ve Konya çevresi örneklerinde XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla yerleşmelerin ne kadar, nerede, ne zaman ve nasıl kaybolduğuna ilişkin öne sürülen hipotezler üzerinden konu ele alınmıştır. Yerleşmelerin süreç içerisinde kaybolmasında doğal afetler, eşkıyalık, timar sisteminin bozulması, konar-göçerlerin faaliyetleri, vergi baskısı ve kırsalda yaşanan göç gibi faktörler etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma alanlarında XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla değin geçen zaman diliminde yeni yerleşmelerin kurulduğu, bir kısım iskan merkezlerinin yer ve nitelik değiştirerek hayatiyetlerini devam ettirdiği belirlenerek bunlar üzerinde de değerlendirmelerde bulunulmuştur.