XVI. yüzyıl zaviye vakıflarına göre Kütahya

Osmanlı şehirleri; sosyal, iktisadi, kültürel ve demografik açıdan çok sayıda araştırmaya konu olmuştur. Araştırma sonuçları, şehirlerin oluşumunda ve ihtiyaçlarının karşılanmasında etkili olan müesseselerin başında vakıfların geldiğini ortaya koymuştur. Kütahya; başkent olarak Germiyanoğulları Beyliğine, Anadolu Beylerbeyliği Eyaleti Merkezi olarak da (1451-1833) Osmanlı Devleti'ne hizmet etmiş kadim ve köklü bir şehirdir. Kökleri tarihin derinliklerine uzanan zengin bir geçmişiyle günümüze kadar tarihini ve kültürünü taşıyan bu şehrin yapılanmasında da vakıfların önemli rolü vardır. Zaviye vakıflarının şehrin tarihî ve kültürel dokusuna, sosyal ve ekonomik yapısına, dinî ve tasavvufî hayatına nasıl yön verdiğini ortaya koymamız Osmanlı şehircilik tarihi açısından da oldukça önemlidir. Çalışmamızda, vakıfların işlevleri ortaya konurken konu sınırlandırılmış sadece XVI. yüzyılda mevcut zaviye vakıfları üzerinde durulmuştur. Vakıf hizmetlerinin şehre; toplumsal, ekonomik, demografik ve kültürel etkilerinin çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Kütahya vakıf örnekleriyle bir Anadolu şehrindeki zaviye vakıflarının, sosyal ve iktisadi hayata neler kazandırabildiği göstermiş; böylece bir Osmanlı şehrinin oluşumuna zaviye vakıflarının etkilerine ışık tutulmaya çalışılmıştır.