XVII. ve XVIII. yüzyılda Rus seyyahlarına göre Türkistan

Türkistan, 19. yüzyılın sonlarında Rusya ve İngiltere'nin Asya'da nüfuz mücadelesi verdiği bölgelerden biridir. Bu mücadele sırasında Türkistan'ın Kazak bölgesi ve bağımsız Türk devletleri (Hive, Hokand ve Buhara) Çarlık Rusyası tarafından işgal edilmiştir. İşgalin ardından bölgede askerî bir idari yapı kuran Rusya, Asya'nın kalbinde önemli bir güç hâline gelmiştir. Tarihte Türk dünyasının en önemli kültür ve medeniyet bölgelerinden biri olan Batı Türkistan, coğrafi koşulları nedeniyle birçok ülkenin ilgisini çekmiştir. Özellikle Orta Çağ'ın sonlarından itibaren ortaya çıkan Avrupa toplumları bölgeyi tanımaya çalışmışlardır. 16. yüzyılın sonlarından itibaren Doğu Avrupa'da ortaya çıkan Ruslar, bölgeyi uzun süreli kontrol etmeyi düşünmüşler ve bu amaçla bölgenin merkezî hanlığı olan Buhara Hanlığı'na çok sayıda devlet yetkilisi göndererek bölgeyi tanımaya çalışmışlardır. Bu arada Rus Hükûmeti de bölgeyle ilgilenmektedir. Türkistan'ın Rus işgali sırasında bölge hakkında bilgi toplamak üzere askerî statüde gezginler gönderilmiştir. Bu süreçte Rus Coğrafya Cemiyeti üyelerinden yararlanılmıştır. Cemiyet, Rusya'nın askerî, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel politikası için Türkistan Havzası hakkında önemli belgeler toplamıştır. Sonuç olarak bu çalışmanın amacı Türkistan'ın Rus seyyahlar tarafından ele alınmasıdır.