XVIII. yüzyılın ilk yarısında Manastır

XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Manastır başlıklı bu çalışma, belirlenen zaman diliminde Manastır kazasının fizikî, idarî, iktisadî, demografi ve içtimaî yapısını başta kadı sicilleri olmak üzere arşiv belgeleri ışığında ele alarak bir bütün halinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Konunun gereği olarak genel mahiyette Osmanlı tarihi ile ilgili bilgilere de yer verilmiştir. Yapılan çalışmanın alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmamızda şehrin konumu, coğrafî özellikleri ve ulaşım imkânlarıyla ele alınmıştır. Ayrıca şehirdeki dinî, kültürel, sosyal yapılar ve ticari alanları belirtilerek şehrin fizikî yapısını oluşturan unsurlar hakkında bilgiler vererek dönemin umumi manzarası tespit edilmeye çalışılmıştır. Şehrin köyleriyle birlikte tahmini nüfusu tespit edilmiş ve nüfusu oluşturan dini ve etnik guruplar belirtilmiştir. Şehrin, Osmanlı Devleti taşra idarî taksimatı içinde Paşa sancağı olması sebebiyle eyalet valilerinin sorumluluğunda idare edilmesi bir hususiyet arz etmektedir. Bu vaziyetin etkileri şehrin ulema ve ümera kesimi üzerinde görüldüğü gibi eyaletin asayiş düzeninin sorunları da şehir bürokrasisine yansımıştır. Şehrin ticarî ve iktisadî vaziyeti bulunduğu konum itibariyle XVIII. Yüzyılın ilk yarısında da canlılığını devam ettirmektedir. Süreç içerisinde ticarî faaliyetler hakkında bilgiler verilmiş, fiyatlar ve ücretler konusuna da açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Bütün bu hususlar üzerinde belirleyici olan ve bu hususlardan etkilenen sosyal yaşantı etraflıca ele alınmıştır. Özellikle dönemin sosyal-siyasî olayları şehrin sosyal yapısı üzerinde etki etmiş ve Manastır'ın dâhil olduğu Rumeli bölgesinin asayiş sorunları da çalışmamızda ele alınmıştır. Çalışmada, Manastır şehrinin XVIII. Yüzyılın ilk yarısındaki, genel durumu belgelerin imkân verdiği nispette ortaya konulmuştur.