XX. yüzyıl Van ili tarihi ve inanç coğrafyası

ÖZET Dinler Tarihi Yüksek Lisans tez konusu olarak "XX. Yüzyıl Van İli Tarihi ve İnanç Coğrafyası" adı altında yapılan bu araştırma, iki bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde Cumhuriyet Dönemi'ne kadar İl'in ve bağlı ilçelerin tarihi ele alınarak incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde de İl'in XX. Yüzyıla kadarla nüfus seyri ile beraber günümüz inanç coğrafyası çıkarılmıştır. Bu bölümündeki çalışmalar, bir alan çalışması şeklinde yürütülmüştür. İl genelinde nüfusun dinlere ve mezheplere göre durumları araştırılıp, müslüman nüfusun da mezhep durumları ve nüfus potansiyelleri belirtilmiştir. Yaptığımız çalışmaya göre ildeki gayr-i müslimlerin Cumhuriyet Dönemi'ne kadar varlıklarını devam ettirdiklerini görmekteyiz. Ancak, İl'de yaşayan gayr-i müslim nüfusun bir kısmı Kurtuluş Savaşı'ndan hemen sonra, geri kalanı da Cumhuriyet'in ilk yıllarında İl'i terk etmiştir. Van İli'nin günümüzdeki nüfusunun tamamı müslümanlardan oluşmaktadır. Bu müslüman nüfusun %18'ini Hanefiler, %82'sini Şafîiler oluşturmaktadır. Günümüzde varlığını devam ettiren Nakşibendilik, Kadirilik, Aczmendilik ve Bektaşilik gibi tarikatlara mensup insanların bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca halk arasında Süleymancı ve Nurcu diye bilinen cemaatlerin kurdukları vakıf ve derneklerle il genelinde faaliyetlerini aktif bir şekilde yürüttükleri görülmüştür. ELAZI? -1997 Enver DEMİRPOLAT