Yabancı uzmanların raporlarına göre Türkiye (1949-1951)

ÖZET Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde güvenlik arayışları nedeniyle İngiltere gibi ortak düşmanlarına karşı birlikte hareket eden Sovyetler Birliği ve Türkiye ilişkilerinin yönü, II. Dünya Savaşı sonrasında çok farklı bir evreye yöneldi. Bu zaman diliminde Türkiye, 1936 yılında Montrö Sözleşmesi ile boğazlar bölgesinde Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nden kaynaklanan egemenlik haklarına aykırı problemleri çözerken, Birleşik Krallık ve Fransa ile 1937 yılında yapılan ittifak Sovyetler Birliği'ni rahatsız etmiş ve 1947 yılına kadar süresi uzatılmış olan 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Tarafsızlık ve Saldırmazlık Antlaşması Sovyetler Birliği'nce yenilenmeyerek 1947 yılında fes edilmişti. Akabinde Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den toprak talep etmiş olması nedeniyle ilişkilerin yönü işbirliği evresinden düşmanlık evresine yönelmiş ve Türkiye'nin, Batı ittifakı tarafında yer almak zorunda kaldığı süreç başlamıştı. Bu dönem içerisinde Batı ile geliştirilecek ekonomik ilişkilere ve ülkenin ekonomik ve idari dinamiklerine katkı sağlamış olan ve Thornburg, Barker, Neumark raporları isimleriyle bilinen ve orijinal isimleri "Türkiye: Ekonomik Bir Değerlendirme (Turkey an Economic Apprasial), Türkiye Ekonomisi (The Economy of Turkey), Devlet Daire ve Müesseselerinde Rasyonel Çalışma Esasları Hakkında Rapor" şeklinde olan üç raporu 1949 yılı öncesine ve 1951 yılı sonrasına da atıfta bulunarak Yüksek Lisans Tezimde değerlendirdim. Anahtar Kelimeler: Thornburg Raporu, Barker Raporu, Neumark Raporu