Yabancılaşma kavramı bağlamında halkla ilişkiler alanında çalışan meslek profesyonellerinin emeğe yabancılaşması üzerine bir araştırma

Yabancılaşmanın tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. Bireyin çevresinden, emeğinden ve en önemlisi kendisinden uzaklaşma hali olan yabancılaşma bireyin kendisi, çevresi, toplum ve iş yaşamı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. İletişimsizlik, kötü yönetim tarzı, adaletsiz görev dağılımı ve baskıcı kurallar işe yabancılaşmanın öne çıkan sebeplerindendir. Bu etmenler bireyin motivasyonunu kaybetmesine, bulunduğu durumu sorgulamasına, düşük bir performans sergilemesine ve yaratıcılığının körelmesine neden olmaktadır. Çalışan üzerinde bırakılan bu olumsuz etki kurumlara da maddi ve manevi yönden zarar vermektedir. Liberal kapitalist ekonomik düzenin bir ürünü olan dijital kapitalizm ve onun bir aracı olan dijital halkla ilişkiler, halkla ilişkiler profesyonellerinin yabancılaşmasında etki sahibidir. Bu tez çalışmasında halkla ilişkiler profesyonellerinin emeğe yabancılaşması Seeman'ın yabancılaşmanın beş boyutu adlı çalışmasından yola çıkılarak psikolojik etkileri doğrultusunda saptanmaya çalışılmış ve bir anlam kazandırmak hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda İstanbul ili içerisinde çalışma hayatını sürdüren 20 halkla ilişkiler profesyoneli ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak veriler elde edilmiştir. Bu veriler nitel olarak analiz edilip kullanılan yabancılaşma içerikli ifadeler derinlemesine incelenmiştir. Tez çalışması sonucu elde edilen bulgular; halkla ilişkiler profesyonellerinin yabancılaşmanın güçsüzlük ve yalıtılmışlık boyutunu kısmen yaşadıkları, anlamsızlık, normsuzluk ve kendine yabancılaşma boyutlarını ise yoğun olarak yaşadıkları gerçeğini ortaya koymaktadır. Bu durum halkla ilişkiler profesyonellerinin emeğe yabancılaştıkları olarak değerlendirilmiştir.