Yağlıboya tablolarda Osmanlı savaşları (14.-17. yüzyıl)

Siyasî, ekonomik ve toplumsal örgütlenmeye dayalı askerî karakterli bir niteliğe sahip olan Osmanlı Devleti, kuruluşundan yıkılışına dek farklı medeniyetlerle etkileşime geçmenin bir sonucu olarak yıllar boyunca gerçekleştirilen savaşlarla adını duyurmuştur. Türk askerî tarihinde önemli bir yer oluşturan bu savaşlar, uzun yıllar düşmanlara karşı verilen mücadelelerin bir göstergesi olmuştur. Bunlar bazen galibiyet, bazen de mağlubiyetle sonuçlanmış, Osmanlı Devleti'ni 14. yüzyıldan 17. yüzyılın sonlarına dek dünya tarihine yön veren büyük bir güç haline getirmiştir. Bunun en güzel yansımasını da zafer ve yenilgilerin tuvallerdeki temsili olan savaş konulu yağlıboya tablolar üzerinde görmek mümkündür. Çünkü resim, tarihi geçmişi belgeleyen önemli bir araçtır. Dolayısıyla askerî anlamdaki anlatıları görsel dile aktaran bu eserler, savaş konulu sahnelerin gelişimiyle paralellik gösterdiği için bunların ayrıntılı biçimde incelenmesi oldukça önemlidir. Kuruluşundan 1699 yılına kadar olan süreçte, Osmanlı tarihine damgasını vuran savaşların, Batılı ve Türk ressamların yağlıboya tabloları üzerinden irdelendiği bu tez çalışmasında, tespit edilen savaş sahneleri tarihsel gelişime uygun olarak kronolojik bir sırayla ele alınmıştır. Buna göre vakayinameler vasıtasıyla metin-resim ilişkisi kurulmuş, eserlerin üslup ve ikonografik özelliklerine değinilerek, bunların tarih resmi geleneğine olan katkıları belirlenmiştir. Bu gelişmeler ışığında Osmanlı savaş tablolarının görsel bir belge olarak nitelendirilmesi hususundaki olanakları, yeni görüşler doğrultusunda değerlendirilirken elde edilen sonuçlar savaş konulu resimler üzerinden paylaşılmıştır.