Yalın üretim sistemi açısından değer akış maliyetlemesi

İşletmelerin benimsedikleri üretim sistemleri bütün organizasyonun işleyişini etkilemektedir. Aynı özellikte ve miktarda ürün üreten ancak farklı üretim sistemleri uygulayan işletmeler üretimlerini farklı süre ve verimliliklerde gerçekleştirdikleri gözlenmektedir. Geleneksel üretim sistemleri günümüz koşullarında kullanışsız olmakta, gecikmeli olarak işleyen mekanizmalarıyla birçok israf içermektedirler. Yalın üretim sistemleri, geleneksel üretimin barındırdığı gereksiz işlemlere karşı arayışın bir sonucu olarak doğmuştur. Yalınlık bir bütündür. Yalın üretim sisteminin sade yapısı geleneksel muhasebe ve maliyetleme yöntemleriyle oldukça çelişmektedir. Bu nedenle bütün organizasyonda olduğu gibi muhasebede de yalınlık yaklaşımı geliştirilmiştir. Yalın üretim uygulayan işletmeler, karmaşık işlemler içermeyen ve herkes tarafından kolayca anlaşılabilir yalın muhasebe sayesinde zamanında edinilen bilgilerle değer akışlarında oluşan maliyetleri kolay bir şekilde izleyebilmektedirler. Değer akış maliyetleri üretime katkı sağlayan her türlü maliyeti doğrudan bünyesinde barındırmakta ve ürettiği bilgilerle işletmelerin performanslarını izlemesine ve değer akış gelir tablosunun oluşturulmasına katkı sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, geleneksel bir üretim işletmesinin üretim aşamaları, üretimde geçirilen süreleri, uyguladığı geleneksel muhasebe sistemi sonucunda oluşan maliyetleri nasıl hesapladığı ve izlediği incelenerek veriler toplanmıştır. Toplanan veriler ile üretimde geçirilen sürelerin ne kadarının üretime değer katan süre olduğu bir değer akış haritası hazırlanarak tespit edilmiş, muhasebeden elde edilen maliyet bilgileri yalın muhasebe sisteminin önerdiği değer akış maliyetleme yöntemine göre uyarlanarak geleneksel maliyetleme ve yalın maliyetleme arasında karşılaştırmalar yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Geleneksel Üretim, Yalın Üretim, Yalın Muhasebe, Değer Akış Maliyetleme.